Chúa Nhật XXVI Thường Niên – Năm A (Mt 21,28-32)
Tôi là người con nào?
Lasan Ngô Văn Vỹ, O.Cist.
Trong cuộc sống, chúng ta thường gặp những người nói rất hay nhưng làm chẳng được bao nhiêu; cũng có những người ít nói, thậm chí vụng về trong lời nói, nhưng lại âm thầm làm những điều tốt đẹp. Người xưa có câu: “Nói lời phải giữ lấy lời; đừng như con bướm đậu rồi lại bay.” Bởi lẽ, giá trị của một con người không chỉ nằm ở điều họ nói, nhưng còn ở điều họ thực sự sống.
Tin Mừng hôm nay kể về một người cha có hai người con. Ông đến với người con thứ nhất và nói: “Này con, hôm nay con đi làm vườn nho.” Anh ta đáp: “Con không muốn!” Nhưng sau đó anh hối hận và đi. Người cha cũng đến với người con thứ hai. Anh thưa: “Thưa cha, vâng!” nhưng rồi lại không đi.
Hai người con, hai thái độ, hai khuôn mặt. Một người nói không nhưng lại làm, người kia nói vâng nhưng lại không làm. Đức Giêsu đặt trước chúng ta một câu để sống mỗi ngày: “Trong hai người đó, ai đã thi hành ý muốn của người cha?”
Điều đáng lưu ý là Đức Giêsu không hỏi: Ai nói hay hơn? Ai có vẻ đạo đức hơn? Người hỏi: Ai đã thi hành ý muốn của Cha? Bởi vì trong tương quan với Thiên Chúa, điều quyết định không phải là chúng ta nói với Chúa bao nhiêu, nhưng là chúng ta sống với Chúa thế nào.
Hai người con ấy có thể hiện diện nơi mỗi người chúng ta. Có lúc ta giống người con thứ nhất: yếu đuối, nóng nảy, thậm chí nói “không” với Chúa, nhưng rồi biết sám hối và trở về. Cũng có lúc ta giống người con thứ hai: miệng nói “vâng”, đọc kinh, đi lễ, mang danh Kitô hữu, nhưng đời sống lại chưa thực sự thi hành điều Chúa dạy. Và đáng sợ hơn, có khi cả hai khuôn mặt cùng ở trong một con người: môi miệng thuộc về Chúa, nhưng con tim và hành động lại đi theo ý riêng.
Vì thế, Tin Mừng hôm nay trước hết là lời mời gọi sám hối. Người con thứ nhất đã thay đổi: từ “không” đến “có”. Sám hối theo nghĩa Kinh Thánh không chỉ là buồn vì đã sai, nhưng là đổi hướng cuộc đời, quay trở về với Cha và bắt đầu làm điều Cha muốn. Đức tin đích thực không dừng lại ở lời tuyên xưng, nhưng phải được diễn tả bằng hành động. Thánh Giacôbê nói rất mạnh: “Đức tin không có hành động là đức tin chết” (Gc 2,17).
Đức Phaolô VI từng nói một câu rất nổi tiếng: “Con người thời đại hôm nay thích nghe các chứng nhân hơn là các thầy dạy; và nếu họ nghe các thầy dạy, là vì các thầy dạy cũng là những chứng nhân.” Người ta có thể tranh luận với lời chúng ta nói, nhưng rất khó phủ nhận một đời sống biết yêu thương, tha thứ và phục vụ.
Có một câu chuyện rất đẹp về Đức Hồng y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận trong những năm tháng bị giam cầm. Ban đầu, những người được giao canh giữ ngài hầu như không nói chuyện với ngài. Họ chỉ trả lời “có” hoặc “không”. Nhà chức trách còn thường xuyên thay đổi người canh giữ, vì sợ họ ở lâu bên Đức cha sẽ bị “ảnh hưởng”.
Nhưng Đức cha không chống lại họ, cũng không nuôi lòng oán hận. Một ngày kia, ngài tự hỏi: “Tôi có thể làm gì cho những người đang canh giữ tôi?” Và ngài nhận ra: “Tôi có thể yêu thương họ như Chúa Giêsu đã yêu thương tôi.”
Từ đó, ngài bắt đầu mỉm cười, nói những lời tử tế, trò chuyện với họ, kể cho họ nghe về những nơi ngài từng đi qua. Ngài còn dạy họ ngoại ngữ. Dần dần, những người canh giữ trở nên thân thiện với ngài; họ trở thành những người bạn, thậm chí có người học những bài thánh ca Latinh do ngài dạy. Chính Đức Hồng y sau này nói rằng tình yêu của Đức Kitô có sức mạnh biến đổi con người.
Điều cảm hóa những người ấy không phải trước hết là một bài giảng dài, cũng không phải một lời tranh luận về tôn giáo. Họ đã nhìn thấy Tin Mừng được sống nơi một con người. Đức cha không chỉ nói về tình yêu; ngài đã yêu thương. Không chỉ nói về tha thứ; ngài đã tha thứ. Không chỉ rao giảng Đức Kitô; ngài để Đức Kitô sống trong chính cách cư xử của mình.
Đó chính là điều Đức Phaolô VI muốn nói khi nhận định rằng con người thời đại hôm nay thích nghe các chứng nhân hơn là các thầy dạy; và nếu họ nghe các thầy dạy, là vì các thầy dạy cũng là những chứng nhân.
Tin Mừng hôm nay đặt trước chúng ta một câu hỏi: Tôi là người con nào? Tôi có nói “vâng” với Chúa bằng môi miệng, nhưng lại nói “không” bằng cuộc sống? Hay tôi biết sám hối, để lời “xin vâng” trở thành những việc làm cụ thể?
Một Kitô hữu chỉ thực sự loan báo Tin Mừng khi người khác có thể nhìn thấy Đức Kitô qua cách mình sống. Bởi vì không ai có thể trao ban điều mình không có. Nếu lòng chúng ta không có tình yêu của Chúa, làm sao chúng ta có thể đem tình yêu ấy đến cho người khác?
Xin Chúa cho chúng ta không chỉ là những người nói “vâng” với Chúa trên môi miệng, nhưng là những người sống “vâng” với Chúa mỗi ngày.
