Thứ Bảy, Tuần XXVIII Thường niên (Lc 12,8-12)
Tội phạm đến Chúa Thánh Thần
Lasan Ngô Văn Vỹ, O.Cist.
Có những điều chúng ta sợ vì biết mình yếu đuối, nhưng cũng có những điều chúng ta cần sợ vì có thể đánh mất chính con đường dẫn đến sự sống. Trong Tin Mừng hôm nay, Đức Giêsu nói đến một lời cảnh báo nghiêm khắc: “Ai nói phạm đến Thánh Thần thì sẽ chẳng được tha” (Lc 12,10). Lời này khiến chúng ta băn khoăn: Thiên Chúa là Đấng giàu lòng thương xót, Đấng đã tha thứ cho những kẻ đóng đinh Con Một mình, tại sao lại có một tội không được tha? Phải chăng lòng thương xót của Thiên Chúa có giới hạn? Hay chính chúng ta cần hiểu sâu hơn về tội phạm đến Chúa Thánh Thần?
Chúa Thánh Thần là ai? Người không phải là một sức mạnh vô hình xa lạ, nhưng là Ngôi Ba Thiên Chúa, Đấng ban sự sống, soi sáng trí khôn, thúc đẩy lòng người hướng về chân lý và làm cho chúng ta nhận biết Đức Giêsu là Chúa. Người giúp chúng ta nhận ra tội lỗi để ăn năn, nhận ra tình yêu để hoán cải, nhận ra tiếng Chúa để can đảm bước theo. Nhờ Người, chúng ta có thể thưa lên: “Áp-ba! Cha ơi!” (Rm 8,15), và tuyên xưng Đức Giêsu là Chúa (1 Cr 12,3).
Chúa Thánh Thần vẫn hoạt động trong tâm hồn chúng ta qua Lời Chúa, các bí tích, tiếng lương tâm được soi sáng bởi chân lý, những lời khuyên chân thành và cả những biến cố làm chúng ta phải nhìn lại đời mình. Người không cưỡng ép, nhưng nhẹ nhàng mời gọi; không hủy bỏ tự do, nhưng giúp chúng ta sử dụng tự do để chọn điều thiện. Vấn đề là chúng ta có sẵn lòng lắng nghe và đáp lại Người hay không.
Vậy tại sao tội phạm đến Chúa Thánh Thần lại không được tha? Chúng ta cần hiểu rằng không phải có một tội nào đó lớn hơn lòng thương xót của Thiên Chúa. Không có tội lỗi nào mà Thiên Chúa không thể tha thứ khi con người thực lòng sám hối và trở về với Người. Trên thập giá, Đức Giêsu đã cầu xin cho những kẻ đóng đinh mình: “Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm” (Lc 23,34). Lòng thương xót của Thiên Chúa không khép lại trước bất cứ người tội lỗi nào.
Tuy nhiên, để được tha thứ, con người cần mở lòng đón nhận ơn tha thứ ấy. Tội phạm đến Chúa Thánh Thần chính là thái độ cố tình khước từ ánh sáng, chống lại chân lý mà mình nhận biết, gọi điều thiện là điều ác, hoặc ngoan cố không chịu nhìn nhận tội lỗi và không muốn hoán cải. Trong bối cảnh Tin Mừng, thái độ này đặc biệt nghiêm trọng khi người ta quy công việc giải thoát của Thiên Chúa cho quyền lực sự dữ. Họ không chỉ yếu đuối sa ngã, nhưng còn cố tình khép lòng trước chính Đấng đang muốn cứu chữa mình.
Thánh Thần là Đấng giúp chúng ta nhận ra tội lỗi và dẫn chúng ta đến lòng thống hối. Nếu chúng ta nhất quyết từ chối Người, không muốn nhìn nhận tội lỗi, cũng không muốn đón nhận lòng thương xót, thì chính chúng ta tự đóng cánh cửa tâm hồn trước ơn tha thứ. Thiên Chúa vẫn muốn tha, nhưng chúng ta không muốn được tha. Vì thế, “không được tha” không có nghĩa là lòng thương xót của Thiên Chúa bất lực, nhưng diễn tả sự ngoan cố của một tâm hồn tự khước từ lòng thương xót ấy.
Vậy chúng ta phải sống thế nào để không phạm đến Chúa Thánh Thần? Trước hết, hãy tập nhận ra tiếng Người trong những điều rất bình thường của đời sống. Khi lương tâm nhắc nhở một lỗi lầm, đừng vội tìm cách biện minh. Khi được góp ý, đừng lập tức tự vệ. Khi Lời Chúa chạm đến một vùng tối trong tâm hồn, đừng tìm cách né tránh. Một lời xin lỗi chân thành, một lần can đảm thú nhận lỗi lầm, một quyết tâm sửa đổi dù nhỏ bé, tất cả đều có thể là dấu chỉ cho thấy chúng ta đang để cho Thánh Thần hoạt động.
Đặc biệt, trong đời sống đan tu, chúng ta cần yêu mến Chúa Thánh Thần bằng một tâm hồn ngoan ngoãn và khiêm tốn. Đừng để kỷ luật trở thành hình thức bên ngoài mà thiếu sự hoán cải bên trong. Đừng để những năm tháng sống trong đan viện làm chúng ta quen với Lời Chúa đến nỗi không còn để Lời Chúa chất vấn mình. Một người có thể đọc kinh mỗi ngày, tham dự Thánh lễ thường xuyên, nhưng vẫn khép lòng trước ơn biến đổi nếu chỉ muốn Thiên Chúa xác nhận những gì mình nghĩ, thay vì để Người sửa dạy và dẫn mình đi.
Thánh Phaolô khuyên nhủ: “Anh em chớ làm phiền lòng Thánh Thần của Thiên Chúa” (Ep 4,30). Yêu mến Chúa Thánh Thần không chỉ là cầu xin Người ban ơn, nhưng còn là để Người thanh luyện những ý hướng, chữa lành những thành kiến và đổi mới cách chúng ta nhìn người khác. Đó là thái độ sẵn sàng để Thiên Chúa luôn có tiếng nói cuối cùng trong cuộc đời mình.
Lạy Chúa Thánh Thần, xin đừng để chúng con trở nên chai đá trước tiếng Chúa. Khi chúng con sai lỗi, xin ban ơn thống hối; khi chúng con kiêu căng, xin dạy chúng con khiêm nhường; khi chúng con muốn biện minh cho mình, xin dẫn chúng con trở về với sự thật. Xin cho chúng con luôn tin tưởng vào lòng thương xót của Chúa và đừng bao giờ khép lòng trước lời mời gọi hoán cải của Người. Amen.
