MÁI ẤM ÂN SỦNG
(Hc 3,2-6.12-14; Cl 3,12-21; Mt 2,13-15.19-23)
Trường Kha, Phước Lý
Gia đình là tế bào của Giáo hội và xã hội, là cái nôi nuôi dưỡng mỗi con người. Vì thế hằng năm mừng kính lễ Thánh Gia Thất được cử hành vào Chúa nhật sau lễ Giáng sinh, để giúp các Kitô hữu chiêm ngưỡng nguồn ân sủng Thiên Chúa và bắt chước sự thánh thiện nơi gia đình Thánh Gia. Đồng thời, hôm nay cũng là ngày bổn mạng của Hội Dòng Xitô Thánh Gia, đây là cơ hội để Hội Dòng dâng lời tạ ơn Thiên Chúa vì ơn gọi, linh đạo và sứ mạng mà Thiên Chúa đã trao phó: sống tình yêu, sự khiêm nhường và xây dựng tình gia đình thiêng liêng theo gương Gia đình Nazareth.
1. Tình yêu
Gia đình là biểu hiện của tình yêu tự hiến, qua việc sống hy sinh cho nhau và vì nhau trong cuộc sống hằng ngày. Như bài đọc I (Hc 3, 3-7.14-16) cho ta thấy Thiên Chúa chúc phúc cho cha mẹ bằng tình yêu của con cái dành cho họ, thật đẹp và ý nghĩa biết bao “Đức Chúa làm cho người cha được vẻ vang vì con, cho người mẹ thêm uy quyền đối với con cái” (Hc 3,2); và rồi tình thảo hiếu của con cái thật đáng khâm phục và cảm kích, khi họ sống đạo hiếu (x. Hc 3,3-6). Thật vậy, sống đạo hiếu là sống điều răn quan trọng mà Thiên Chúa truyền dạy con người ngay từ thời Cựu ước qua Môsê. Đây là một trong những giới luật cốt yếu của đạo đức Kitô giáo “Ngươi hãy thờ cha kính mẹ, để được sống lâu trên đất mà Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, ban cho ngươi” (Xh 20,12). Chính vì thế, tình yêu xuất phát từ gia đình vì mỗi người được lớn lên từ gia đình không chỉ thể lý, mà cả về tâm lý và đạo đức. Gia đình chính là ngôi trường căn bản, nơi con người học những giá trị nhân bản đầu tiên. Chính từ trong gia đình mà mỗi người học được những thói quen và lối sống tốt, để từ đó định hình thành nên nhân cách của mình. Hơn nữa, gia đình cũng là nơi mỗi người tập sống mối liên hệ với người khác, tập lắng nghe và tôn trọng tha nhân, tập hy sinh quên mình để sống vì người khác, quảng đại và tha thứ…
Như vậy, nơi mái ấm tình yêu dạy cho con người sống tình yêu như thánh Gioan khẳng định: “Anh em hãy xem Chúa Cha yêu chúng ta dường nào, đến nỗi chúng ta được gọi là con Thiên Chúa”, lời khẳng định này nhấn mạnh rằng gia đình cần phản chiếu thực tại tình yêu của Ba Ngôi. Bởi, Đức Thánh Cha Phanxicô cũng mời gọi: “Niềm vui của tình yêu trong đời sống của các gia đình cũng là niềm vui của Hội Thánh”[1]
2. Phục vụ
Gia đình sẽ thật hạnh phúc khi mọi người có tinh thần phục vụ, bởi phục vụ là bài học cuối xuống và trao ban. Quả thế, khi nhìn vào gia đình Thánh Gia chúng ta sẽ thấy điều này “ai muốn làm lớn giữa anh em thì phải làm người phục vụ anh em; ai muốn làm đầu anh em thì phải làm đầy tớ mọi người” (Mc 10,44). Thật vậy, trong gia đình cha mẹ phục vụ con cái có bao giờ đòi hỏi quà cáp bồi dưỡng, lương bổng hay trả công gì đâu. Họ yêu thương con cái như trời bể, yêu thương vô điều kiện, đó là mẫu gương về một sự phục vụ quảng đại và bao dung. Bởi thế mà trong bài đọc II (Cl 3, 12-21) Thánh Phaolô khuyên tín hữu Côlôsê khi phục vụ phải biểu lộ tình yêu, không ích kỷ, không tìm tư lợi, nhưng tìm lợi ích cho người khác, không tìm kiếm mình, nhưng là hiến mình. Nghĩa là“Phải mặc lấy tâm tình từ bi, nhân hậu, khiêm cung và ôn hòa, nhẫn nại và chịu đựng lẫn nhau, và hãy tha thứ cho nhau nếu người này có chuyện phải oán trách người kia”(Cl 3,13). Hãy mặc lấy sự nhân từ, xót thương của Chúa, đó chính là mối dây liên kết giữa mọi con cái Chúa (x. Cl 3,14). Ngài khẳng định đức yêu thương là giềng mối của gia đình: “Trên hết mọi đức tính, anh em phải có lòng bác ái…Người làm vợ hãy phục tùng chồng. Như thế mới xứng đáng là người thuộc về Chúa” (Cl 3,14.18).
Tinh thần phục vụ trong mái ấm không gì khác hơn là trao ban tình yêu vô điều kiện nghĩa là khi phục vụ chúng ta hãy trở nên khí cụ bình an của Chúa. Và cũng trong tinh thần phục vụ này, chúng ta mới có thể xây dựng một mái ấm tình yêu đích thực, như mẹ Teresa Calcutta đã nói: “Hoa trái của cầu nguyện là đức tin; hoa trái của đức tin là tình yêu; hoa trái của tình yêu là phục vụ; và hoa trái của phục vụ là bình an.”
3. Hiệp nhất
Một khi có sự hiệp nhất tồn tại trong gia đình thì mọi thành viên sẽ biết lắng nghe nhau và tôn trọng nhau, để mỗi người có thể tận hưởng cuộc sống tràn đầy tình mến. Điều này đươc biểu lộ rõ nơi gia đình Thánh Gia, bởi, trong gia đình Thánh Gia, có Đức Maria và Thánh Giuse, đều xuất thân là những người bình thường như chúng ta, và cũng đã đối diện với nhiều khó khăn, gian lao, đau khổ trong đời sống gia đình (x. Mt 2,13-15). Nhưng trong mái ấm này có tình yêu, vì Thánh Giuse người gia trưởng là chỗ dựa vững chắc cho Mẹ Maria và Chúa Giêsu. Khi được biết gia đình gặp nguy hiểm, ngài không quảng ngại khó khăn cho bản thân, không phiền trách người khác, không coi mọi người là gánh nặng, nhưng ngay tức khắc ngài lo bảo vệ cho gia đình được an toàn (x. Mt 2,20-21). Còn Mẹ Maria nhìn thấy trong sự hiểu biết và thông cảm, cùng với lòng tin yêu, Mẹ chấp nhận trong sự vâng phục mà không lời phiền trách. Mẹ còn phụ giúp trong hành động để công việc được nhẹ nhàng và nhanh chóng hơn. Và Ngôi Hai Thiên Chúa, trong giây phút này cũng thinh lặng, chấp nhận theo những toan tính của con người, để mọi người được chu toàn trách nhiệm của mình. Quả thật, gia đình Thánh Gia là một mái ấm ân sủng, bởi trong mái ấm này mọi thành viên luôn tín thác vào Chúa và gắn bó với nhau trong mọi hoàn cảnh của cuộc sống, luôn nâng đỡ nhau trong tình yêu mến, trên thuận dưới hoà. Hay nói cách khác còn gì đẹp hơn một đời sống gia đình như thế; một gia đình luôn tin tưởng phó thác nơi Thiên Chúa và gắn bó với nhau trong tình yêu vị tha, không lo cho mình mà chỉ lo cho người khác.
Vì vậy, hiệp nhất trong mái ấm là cùng nhau bước đi trong tình yêu, nhờ đó mà mọi người cảm thấy ấm áp và an toàn khi ở bên nhau. Sự hiệp nhất trong gia đình trở thành dấu chỉ cho thế giới về tình yêu Thiên Chúa, và chính nhờ đó mà ân sủng được lan tỏa.
Mái ấm ân sủng chính là kết quả của tình yêu, là bằng chứng của sự hy sinh phục vụ, là kiểu mẫu cho mọi gia đình của nhân loại “Hỡi các người làm vợ hãy phục tùng chồng, như thế mới xứng đáng là người thuộc về Chúa. Người làm chồng hãy yêu thương chứ đừng cay nghiệt với vợ. Kẻ làm con hãy vâng lời cha mẹ trong mọi sự, vì đó là điều đẹp lòng Chúa” (Cl 3,18-20). Đây là bí quyết để gia đình tràn ngập hạnh phúc “Chúa Cha đã yêu mến Thầy thế nào, Thầy cũng yêu mến anh em như vậy. Anh em hãy ở lại trong tình thương của Thầy (Ga 15,9).
Ước gì mỗi người chúng ta luôn bắt chước gia đình Thánh Gia để mọi quan hệ giữa vợ với chồng, giữa cha mẹ và con cái, giữa anh chị em trong gia đình và giữa cộng đoàn tu với nhau luôn là bằng chứng cho tình yêu Chúa. Cách riêng, trong ngày lễ bổn mạng, xin Chúa thương giúp từng thành viên trong Hội Dòng Xitô Thánh Gia biết xây dựng mái ấm Hội dòng trong tình yêu và bác ái. Amen.
[1] Đức Thánh Cha Phanxicô, Tông huấn Amoris Laetitia – Niềm vui của tình yêu, số 1.
