Mồng 2 Tết
CỘI RỄ
Hc 44,1.10-15; Ep 6,1-4.18-23; Mt 15,1-6
Đức TGM Giuse Ngô Quang Kiệt
Trong tác phẩm Hoàng tử Bé, Antoine de Saint-Exupéry thuật câu chuyện một hoàng tử từ một hành tinh khác lạc vào trái đất. Cậu lạc vào miền sa mạc không một bóng người. Gặp một bông hoa, cậu hỏi: Người ta ở đâu? Bông hoa trả lời: “Người ta? Hình như có chừng độ sáu, bảy chi đó. Cách đâybao năm rồi, ta có thấy thoáng họ đi qua một lần. Nhưng làm sao mà tìm ra họ được. Gió đưa đẩy họ đi. Họ không có rễ, điều đó gây nên khó khăn bối rối cho họ rất nhiều.”
Họ không có rễ. Đó là một câu rất thấm thía. Thực ra chúng ta có cội rễ chứ không phải như bông hoa nói. Cội rễ chúng ta phát xuất từ Thiên Chúa. Qua ông bà cha mẹ. Ta là người như hôm nay là nhờ tổ tiên ông bà cha mẹ. Chính vì thế Giáo hội dành ngày mồng hai Tết để Kính Nhớ Tổ Tiên Ông Bà Cha Mẹ. Để tìm về cội rễ của mình.
Lời Chúa hôm nay cho biết chúng ta là người như hôm nay nhờ công ơn của Tổ Tiên Ông Bà Cha Mẹ. Sách Huấn ca dạy: “Chúng ta hãy ca ngợi những vị danh nhân, cũng là cha ông của chúng ta qua các thế hệ. Các ngài là những vị đạo hạnh, công đức của các ngài không chìm vào quên lãng. Dòng dõi các ngài luôn được hưởng một gia tài quý báu”.
Thánh vịnh Đáp ca cũng dạy ta được ơn phúc là nhờ Tổ Tiên Ông Bà Cha Mẹ đã sống đạo đức thánh thiện: “Hiền thê bạn trong cửa trong nhà khác nào cây nho đầy hoa trái, và bầy con tựa những cây ôliu mơn mởn, xúm xít tại bàn ăn. Đó là phúc lộc Chúa dành cho kẻ kính sợ Người”.
Vì thế ta phải nhớ về cội rễ của mình để biết ơn. Đó chính là lệnh truyền của Chúa: “Ngươi hãy thờ kính cha mẹ, và kẻ nào nguyền rủa cha mẹ, thì phải bị xử tử”.
Nhớ về cội rễ, ta phải biết ơn và xây dựng tinh thần gia đình. Đó chính là nguồn gốc của tình yêu, của sự sống và phát triển.
Muốn xây dựng gia tộc, điều đầu tiên ta phải làm là luôn yêu thương đoàn kết với nhau. Hãy chiêm ngắm cảnh tượng: “Hiền thê bạn trong cửa trong nhà khác nào cây nho đầy hoa trái, và bầy con tựa những cây ô liu mơn mởn, xúm xít tại bàn ăn”. Xa mặt cách lòng. Phải luôn ở bên nhau thì gia đình mới bền vững.
Điều thứ hai ta phải làm là mỗi người hãy chu toàn bổn phận của mình. Như thư Êphêsô dạy: “Kẻ làm con, hãy vâng lời cha mẹ…hãy tôn kính cha mẹ…Những bậc làm cha mẹ, đừng làm cho con cái tức giận, nhưng hãy giáo dục chúng thay mặt Chúa, bằng cách khuyên răn và sửa dạy”.
Thật đáng ngại là ngày nay người ta thường quên cội rễ của mình. Trong thông điệp Fratelli Tutti, Đức Thánh Cha Phanxicô cảnh báo đang có một thế lực muốn cho giới trẻ quên đi lịch sử để đánh mất cội rễ của mình. Tại số 13, ngài viết: “Nếu có ai đó đề nghị và bảo các bạn đừng ngó ngàng lịch sử, đừng đếm xỉa đến kinh nghiệm của các bậc lão thành, khinh miệt quá khứ và chỉ hướng đến tương lai do họ bày vẽ ra, thì đây chẳng phải là một thứ cạm bẫy khiến các bạn dễ dàng làm theo những gì họ chỉ dạy hay sao? Những kẻ này muốn các bạn trở nên hời hợt, mất gốc, hoài nghi, để rồi chỉ tin tưởng vào những hứa hẹn và làm theo những ý đồ của họ”. Đây cũng chính là điều Chúa Giêsu trách mắng nhóm Pharisêu: “Tại sao các ông dựa vào truyền thống của con người mà vi phạm điều răn của Thiên Chúa? Thiên Chúa đã dạy: Ngươi hãy thờ cha kính mẹ…Nhưng các ông dựa vào con người mà huỷ bỏ lời Thiên Chúa”.
Lời Chúa cũng cho thấy càng yêu mến Lời Chúa thì càng yêu mến Tổ Tiên Ông Bà Cha Mẹ. Càng yêu mến gia đình thì đời sống càng phong phú phát triển. Được trường thọ trường tồn. Danh thơm lưu truyền hậu thế. Như lời thư Êphêsô: “Hãy tôn kính cha mẹ. Đó là điều răn thứ nhất có. Kèm theo lời hứa: Để ngươi được hạnh phúc và hưởng thọ trên mặt đất này”. Và như sách Huấn ca quả quyết: “Dòng dõi các ngài giữ vững các điều giao ước; nhờ các ngài, con cháu cũng một mực trung thành. Dòng dõi các ngài sẽ muôn đời tồn tại, vinh quang các ngài sẽ chẳng phai mờ”.
Như thế việc tôn kính Tổ Tiên Ông Bà Cha Mẹ là tìm về cội rễ của mình. Giống như cây cổ thụ, rễ càng đâm sâu vào lòng đất thì cây càng tươi tốt, cành lá xum xuê, hoa trái đùm đề, người tôn kính Tổ Tiên Ông Bà Cha Mẹ đâm rễ sâu vào Lời Chúa, vào cội rễ của nhân loại, sẽ làm cho nhân loại phát triển mạnh mẽ. Như lời Thánh vịnh 1.
Phúc thay
người chẳng nghe theo lời bọn ác nhân,
chẳng bước vào đường quân tội lỗi,
không nhập bọn với phường ngạo mạn kiêu căng,
nhưng vui thú với lề luật CHÚA,
nhẩm đi nhẩm lại suốt đêm ngày.
Người ấy tựa cây trồng bên dòng nước,
cứ đúng mùa là hoa quả trổ sinh,
cành lá chẳng khi nào tàn tạ.
Người như thế làm chi cũng sẽ thành.
Đầu Xuân Năm Mới, Lời Chúa mời gọi chúng ta hãy trở về cội nguồn. Hãy đâm rễ sâu vào Lời Chúa. Hãy tôn kính Tổ Tiên Ông Bà Cha Mẹ. Ta sẽ nên người hơn. Ta sẽ đầy tràn ơn phúc. Ta sẽ góp phần xây dựng xã hội phát triển tốt đẹp.
