MẦU NHIỆM TÌNH YÊU HIỆP NHẤT
(Xh 34,4b-6.8-9; 2Cr 13,11-13; Ga 3,16-18)
M. Michael Hội, Phước Lý
Hôm nay, cùng với Giáo Hội, chúng ta long trọng cử hành thánh lễ Thiên Chúa Ba Ngôi. Đây là mầu nhiệm trung tâm của đức tin và đời sống Kitô hữu. Mặc dù lý trí con người không thể nắm bắt được bản thể nội tại của Thiên Chúa, nhưng nhờ mạc khải, đặc biệt qua Đức Kitô, Thánh Tử chí ái, chúng ta có thể hiểu được một cách loại suy về Ngài. Mạc khải này giúp chúng ta hiểu được phần nào chính đời sống nội tại của Thiên Chúa, một Thiên Chúa duy nhất trong Ba Ngôi vị: Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần.
Giáo lý Hội thánh Công giáo dạy rằng: “Chúng ta thờ kính Một Thiên Chúa trong Ba Ngôi, và Ba Ngôi trong Một Thiên Chúa, mà không lẫn lộn các Ngôi Vị, không phân chia bản thể: thật vậy, Ngôi Cha là khác, Ngôi Con là khác và Ngôi Thánh Thần là khác; nhưng thần tính, sự vinh quang ngang nhau và uy quyền vĩnh cửu của Chúa Cha, của Chúa Con và của Chúa Thánh Thần là một” (GLHTCG 266).
Dẫu vậy, mầu nhiệm Ba Ngôi vẫn vượt quá trí hiểu của con người. Không ai có thể giải thích trọn vẹn làm sao một Thiên Chúa lại có Ba Ngôi. Tam Vị Nhất Thể không phải là một mầu nhiệm để hiểu, nhưng hơn hết là để tin, cũng không chỉ là một chân lý để tuyên xưng, mà còn là một mầu nhiệm tình yêu hiệp nhất mời gọi mọi Kitô hữu sống và tham dự mỗi ngày.
Thật vậy, Điều quan trọng là chúng ta nhận ra Thiên Chúa duy nhất, nhưng không cô độc; Thiên Chúa có Ba Ngôi, nhưng không chia rẽ cũng không khép kín; trái lại, Ba Ngôi sống trong sự yêu thương hiệp thông hoàn hảo. Chúa Cha yêu Chúa Con, Chúa Con hoàn toàn hiến mình cho Chúa Cha, và tình yêu ấy chính là Chúa Thánh Thần. Vì thế, bản chất sâu xa nhất của Thiên Chúa Tam Vị chính là tình yêu.
Mầu nhiệm ấy không chỉ hiện hữu nơi đời sống nội tại của Thiên Chúa, nhưng còn được thể hiện ra trong toàn bộ chương trình cứu độ. Thật vây, các bài đọc phụng vụ hôm nay cho thấy tình yêu cứu độ của Ba Ngôi Thiên Chúa.
Bài đọc I, trích sách Xuất Hành, trình bày cho chúng ta thấy diện mạo của Thiên Chúa là Cha “nhân hậu và từ bi, hay nén giận, giàu nhân nghĩa và thành tín” (Xh 34,8). Và trong bài Tin Mừng thánh Gioan cho chúng ta biết, tình yêu Thiên Chúa được thể hiện rõ nét nơi Đức Giêsu Kitô, Người Con mà Thiên Chúa đã ban cho nhân loại, để nhờ Người thế gian được cứu độ (x. Ga 3,16-17). Đặc biệt, trong lời chúc cuối thư thứ hai gửi giáo đoàn Côrintô, thánh Phaolô viết: “Nguyện xin ân sủng của Đức Giêsu Kitô, tình yêu của Chúa Cha và ơn thông hiệp của Chúa Thánh Thần ở cùng tất cả anh em” (2Cr 13,13). Đây là một trong những công thức tuyên xưng Thiên Chúa Ba Ngôi rõ ràng nhất trong Kinh Thánh.
Ở đây, thánh Phaolô không trình bày Ba Ngôi như một lý thuyết thần học trừu tượng, nhưng như kinh nghiệm sống động của cộng đoàn Kitô hữu. Trước hết là tình yêu của Chúa Cha. Tình yêu của Chúa Cha là tình yêu trao ban, qua công trình sáng tạo, quan phòng và cứu độ của Ngài. Chính Chúa Cha là nguồn mạch mọi sự, là Đấng yêu thương thế gian đến nỗi ban chính Con Một mình để nhân loại được cứu độ.
Thật thế, Đức Giêsu Kitô, Ngôi Con chí thánh là món quà cao quý nhất Thiên Chúa tặng ban cho trần gian. Chúa Giêsu là hiện thân hữu hình của tình yêu Thiên Chúa dành cho con người. Qua cuộc nhập thể, chết và phục sinh, Đức Kitô đã ban cho nhân loại ân sủng cứu độ. Nhờ Đức Kitô, con người không còn nô lệ cho tội lỗi nữa, nhưng trở nên con cái Thiên Chúa và được tham dự vào sự sống thần linh của Ba Ngôi chí thánh.
Và để ân sủng tình yêu sinh hoa kết trái cần ơn thông hiệp của Ngôi Ba Thiên Chúa. Chính Thánh Thần nối kết con người với Thiên Chúa và liên kết mọi người với nhau. Nếu tội lỗi gây chiến tranh, chia rẽ, thì Thánh Thần kiến tạo hòa bình và hiệp nhất. Ngài làm cho Hội Thánh trở nên một thân thể duy nhất dù có nhiều chi thể khác nhau. Ngài hướng dẫn, thánh hóa và giúp người tín hữu sống tình bác ái hiệp thông.
Như thế, toàn bộ đời sống Kitô hữu được đặt trong vòng tay của Ba Ngôi Thiên Chúa: được Chúa Cha yêu thương, được Chúa Con cứu chuộc và được Chúa Thánh Thần liên kết và thánh hóa. Mỗi lần làm dấu Thánh Giá, chúng ta tuyên xưng niềm tin ấy. Dấu Thánh Giá không chỉ là một cử chỉ đạo đức quen thuộc, nhưng là lời tuyên xưng rằng toàn bộ cuộc đời người Kitô hữu thuộc về Thiên Chúa Ba Ngôi.
Tuy nhiên, mừng lễ Chúa Ba Ngôi, chúng ta không chỉ chiêm ngắm một mầu nhiệm cao siêu, nhưng còn được mời gọi bước vào chính suối nguồn tình yêu của Thiên Chúa. Thiên Chúa không hề cô độc lạnh lùng, nhưng là tình yêu hiệp thông vĩnh cửu. Ba Ngôi khác biệt nhưng không tách rời; hoàn toàn hiến mình cho nhau mà vẫn là một. Và con người chỉ tìm thấy hạnh phúc đích thực khi biết sống trong tình yêu và hiệp nhất ấy. Xin cho mỗi người chúng ta, nhờ tình yêu của Chúa Cha, ân sủng của Chúa Con và ơn hiệp thông của Chúa Thánh Thần, biết trở nên dấu chỉ tình yêu thương hiệp nhất của Ba Ngôi Thiên Chúa giữa thế giới hôm nay.
