Lễ Đức Mẹ Mân Côi
Kinh Mân Côi Làm Nên Những Vị Thánh
Lasan Ngô Văn Vỹ, O.Cist.
Có người nghĩ Kinh Mân Côi là một lời kinh đơn sơ, lặp đi lặp lại, thích hợp với những người ít học hoặc những người lớn tuổi. Nhưng nếu nhìn bằng con mắt đức tin, chúng ta sẽ khám phá một điều rất khác: Kinh Mân Côi là một trường học nên thánh. Đó là trường học của Đức Maria, nơi người tín hữu học cách nhìn Chúa Giêsu, yêu mến Chúa Giêsu và sống như Chúa Giêsu.
Lễ Đức Mẹ Mân Côi được cử hành ngày 7 tháng 10, gắn với biến cố chiến thắng của các Kitô hữu tại Lepanto năm 1571, khi Đức Piô V kêu gọi toàn thể Giáo Hội cầu nguyện bằng Kinh Mân Côi trước sự tấn công của Hồi giáo. Từ đó, Giáo Hội càng nhận ra sức mạnh thiêng liêng của lời kinh này. Không phải sức mạnh của một thứ “bùa hộ mệnh”, nhưng là sức mạnh của một tâm hồn biết phó thác cho Thiên Chúa qua lời chuyển cầu của Mẹ Maria.
Kinh Mân Côi trước hết là một lời kinh đậm chất Kinh Thánh. Kinh Kính Mừng được kết thành từ lời thiên thần Gabriel: “Kính mừng Maria, đầy ơn phúc” (Lc 1,28), lời bà Êlisabeth: “Em được chúc phúc hơn mọi người phụ nữ” (Lc 1,42), rồi Giáo Hội thêm lời khẩn cầu: “Cầu cho chúng con là kẻ có tội.” Vì thế, Đức Phaolô VI gọi Mân Côi là một “lời kinh Tin Mừng”, có định hướng rõ ràng về Đức Kitô. (x. Marialis Cultus, số 44)
Điều quan trọng nhất nằm ở giữa mỗi Kinh Kính Mừng: “Giêsu.” Đức Gioan Phaolô II nhắc rằng chính danh thánh Giêsu là trung tâm nối kết lời kinh với mầu nhiệm Đức Kitô (x. Marialis Cultus, số 45). Nói cách khác, đọc Mân Côi không phải là chạy quanh Đức Maria để quên Chúa Giêsu; trái lại, nhờ Đức Maria mà chúng ta đi vào sâu hơn trong mầu nhiệm của Chúa Giêsu.
Bởi thế, Đức Gioan Phaolô II gọi Mân Côi là một “trường học chiêm niệm khuôn mặt Đức Kitô”. Mẹ Maria đã từng nhìn Chúa Giêsu bằng đôi mắt của người mẹ: từ máng cỏ Bêlem đến những năm tháng Nazareth, từ Cana đến đồi Canvê, và từ niềm vui Phục Sinh đến khi Mẹ được đưa về trời. Mẹ không chỉ biết Chúa bằng trí óc; Mẹ ghi nhớ và suy niệm mọi điều ấy trong lòng (x. Lc 2,19.51).
Khi lần chuỗi, chúng ta cũng bước vào ký ức đức tin của Mẹ. Mầu nhiệm Vui dạy ta khiêm nhường và vâng phục như Mẹ trong biến cố Truyền Tin. Mầu nhiệm Sáng dạy ta lắng nghe lời Chúa và bước theo sứ mạng của Đức Kitô. Mầu nhiệm Thương dạy ta biết yêu khi đau khổ, đứng vững dưới chân thập giá như Mẹ. Mầu nhiệm Mừng dạy ta hy vọng: sau thập giá là Phục Sinh, sau đêm tối là ánh sáng, sau cuộc lữ hành là quê trời.
Vì thế, Mân Côi không chỉ thay đổi lời cầu nguyện; Mân Côi thay đổi con người. Ta đọc Kinh Kính Mừng nhiều lần, nhưng điều Thiên Chúa muốn là qua từng lời kinh, khuôn mặt Đức Kitô được in sâu hơn vào tâm hồn ta. Thánh Phaolô nói: “Chúng ta được biến đổi nên giống hình ảnh Người, ngày càng trở nên rực rỡ hơn” (2 Cr 3,18).
Lịch sử Giáo Hội đã chứng minh sức mạnh đào luyện ấy. Thánh Đaminh và truyền thống Đaminh đã quảng bá Kinh Mân Côi như một phương thế rao giảng Tin Mừng. Thánh Louis-Marie Grignion de Montfort say mê Mân Côi và coi đó là con đường dẫn người tín hữu đến với Đức Kitô qua Đức Maria. Thánh Gioan Phaolô II lần chuỗi mỗi ngày và đã dành cả Tông thư Rosarium Virginis Mariae để mời gọi Giáo Hội trở lại với trường học này. Chân phước Bartolo Longo, từ một người xa lìa đức tin trở thành “Tông đồ của Mân Côi”, đã dành cả đời xây dựng đời sống đức tin chung quanh lời kinh này.
Một hình ảnh thật đẹp là thánh nữ Bênađêtta Lộ Đức. Khi Đức Mẹ hiện ra, điều đầu tiên cô làm là lấy tràng hạt trong túi ra. Đức Mẹ cùng lần chuỗi với cô. Sau này, dù trở thành nữ tu, bệnh tật và đau đớn, Bênađêtta vẫn gắn bó với tràng chuỗi. Lời “xin cầu cho chúng con là kẻ có tội” dần dần trở thành một lời sống: cô biết mình nhỏ bé, biết cầu nguyện cho các tội nhân và biết dâng những đau khổ của mình cho họ.
Đó chính là điều kỳ diệu: trường học Mân Côi không bao giờ tốt nghiệp. Mỗi lần cầm tràng chuỗi là mỗi lần chúng ta trở lại với những bài học căn bản nhất của Tin Mừng: khiêm nhường, vâng phục, yêu thương, tha thứ, chịu đựng, hy vọng và phó thác.
Ngày hôm nay, giữa một thế giới nhiều bất an, có lẽ chúng ta không cần những lời cầu nguyện quá phức tạp. Hãy trở về với tràng chuỗi đơn sơ. Gia đình nào đang nguội lạnh, hãy cùng nhau lần chuỗi. Vợ chồng nào đang giận nhau, hãy thử ngồi lại bên nhau và đọc chậm một chục Kinh Kính Mừng. Người đang đau khổ, hãy cầm lấy tràng chuỗi. Người đang sợ hãi, hãy chạy đến với Mẹ. Bởi như Đức Gioan Phaolô II nhắc nhở, Mân Côi không đưa chúng ta chạy trốn thực tại, nhưng giúp chúng ta sống thực tại trong sự kết hiệp với Đức Kitô. (Vatican)
Đức Maria là Cửa Thiên Đàng, và Mân Côi là một con đường rất đơn sơ để chúng ta bước đi với Mẹ trên cuộc hành hương đức tin. Cuối cùng, điều Mẹ muốn không phải là chúng ta trở thành những người “đọc được nhiều kinh”, nhưng là những người nên giống Chúa Giêsu hơn.
Vậy hôm nay, hãy cầm lấy tràng chuỗi bằng một tâm hồn mới và thưa với Mẹ: “Lạy Mẹ Maria, xin dạy con biết lần chuỗi bằng trái tim của Mẹ, để con biết yêu Chúa Giêsu như Mẹ, sống với Chúa như Mẹ và cuối cùng được về quê trời với Mẹ.”
Bài 2
Lễ Đức Mẹ Mân Côi
Kinh Mân Côi Đổi Mới Cuộc Đời
Lasan Ngô Văn Vỹ, O.Cist.
Hàng năm, Giáo hội dành riêng Tháng Mười – Tháng Mân Côi để con cái khắp bốn phương bày tỏ lòng kính yêu, tôn sùng Mẹ Maria và chạy đến lãnh nhận muôn ơn phúc Chúa ban qua bàn tay của Mẹ. Đặc biệt trong phụng vụ ngày lễ 7-10 được gọi là lễ Rất Thánh Đức Mẹ Mân Côi. Lễ này được thánh Giáo hoàng Pio V thiết lập năm 1571 để tạ ơn Đức Mẹ Mân Côi đã giải thoát tín hữu Công giáo khỏi sự thống trị của người Hồi giáo.
Nhưng lời Kinh Mân Côi thì đã xuất hiện từ rất lâu khoảng thế kỉ 7 và được phổ biến rộng khắp vào thế kỉ 12. Ban đầu Kinh Mân Côi chỉ có phần Kính Mừng gồm lời chào của sứ thần Gaprien và thánh nữ Elisabet nói với Đức Mẹ (x. Lc 1,28;42): Kính mừng Maria đầy ơn phúc Đức Chúa Trời ở cùng bà. Bà có phúc lạ hơn mọi người nữ và Giêsu con lòng bà gồm phúc lạ. Người ta đọc 150 kinh này thay cho 150 thánh vịnh.
Đến năm 1569, Đức thánh Giáo hòang Piô V thêm phần: Thánh Maria Đức Mẹ Chúa Trời cầu cho chúng con là kẻ có tội khi nay và trong giờ lâm tử. Amen. Theo dòng thời gian, Kinh Mân Côi được đầy đủ kính mừng… – Thánh Maria…, cùng với các kinh Lạy Cha Sáng Danh và phần suy niệm 20 mầu nhiệm về cuộc đời Chúa Giêsu như chúng ta quen đọc ngày nay.
Lời Kinh Mân Côi đã đem về muôn vàn ơn ích cho những ai siêng năng lần hạt, phó thác đời sống hằng ngày và giờ lâm tử của mình cho tình thương của Mẹ. Không có một vị thánh nào mà không yêu mến Đức Mẹ. Hầu hết các thánh đã tìm thấy nơi Kinh Mân Côi con đường đích thực để nên thánh: thánh Đaminh, thánh Montfort, thánh Anphong… cùng thời đại với chúng ta có thánh Têrexa Calcutta, thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II, tôi tớ Chúa ĐHY Phanxicô Nguyễn Văn Thuận… các ngài yêu mến Kinh Mân Côi và kêu gọi mọi người yêu mến Kinh Mân Côi, không ngày nào mà các ngài không lần chuỗi kính Mẹ, các ngài trải lòng mình với Chúa và nguyện cầu cho mọi nhu cầu của nhân loại, nhất là trong hoàn cảnh ngặt nghèo: Lời Kinh Mân Côi giúp các ngài vượt thắng mọi cơn nguy nan.
Các nhà khoa học cũng tìm thấy nơi Kinh Mân Côi niềm an bình và đức tin sâu sắc. Chuyện kể rằng: Trên chuyến xe lửa từ Paris xuống miền nam nước Pháp. Hành khách đông nghẹt, ồn ào, kẻ lên người xuống, hàng hóa ngổn ngang. Một chàng sinh viên khoa học đang cố gắng len lỏi tìm chỗ ngồi. Bất giác chàng thấy một Ông cụ già đang ngồi lâm râm lần hạt Mân Côi. Chàng liền đến ngồi bên Cụ, thực chất là để xem Ông Cụ già lẩm cẩm này làm cái gì, thời buổi văn minh bây giờ mà còn ngồi đọc mấy cái kinh nhảm nhí. Chàng mở to tờ bào khoa học có đăng hình nhà bác học Louis Pasteur, đang nghiên cứu về một đề tài bàn luận về vi trùng học. Anh quay sang Ông Cụ, và nói: Bác có biết chữ không, cho cháu điạ chỉ, cháu sẵn sàng gửi sách báo cho Bác. Thời nay văn minh rồi, ai còn tụng niệm như Bác nữa. Ông Cụ gật đầu, đọc hết kinh kính mừng, Cụ mở ví ra , rút tấm danh thiếp đưa cho chàng sinh viên. Chàng cầm tấm danh thiếp và đọc: “Bác Học Louis Pasteur, Giám Đốc Viện nghiên cứu vi trùng học quốc tế, Giáo sư chuyên khoa Đại Học hoá học và sinh vật học.” Chàng sinh viên bật ngửa, kêu to lên: giáo sư Louis Pasteur! Chàng so sánh hình chụp trong tờ báo khoa học, và hình ông Cụ nhà quê đang ngồi lần chuỗi Mân Côi, thì giống y chang. Chàng liền quỳ xuống bên cạnh Ông Cụ, xin lỗi, và cúi hôn chuỗi hạt Mân Côi mà Cụ đang cầm trong tay. Nét mặt chàng đăm chiêu, suy nghĩ, và hối hận. Còn Ông Cụ vẫn tiếp tục lần chuỗi Mân Côi….
Vâng, Loui Paster là nhà bác học tài danh của nhân loại. Thế mà càng uyên bác bao nhiêu thì ông lại càng có đức tin chân thành sâu sắc bấy nhiêu. Không chỉ có một mình Paster đâu, mà còn rất nhiều nhà lãnh đạo lừng danh, như Êdua III, vua nước Anh; Sigítmông và Cadimia, vua nước Ba lan; vua thánh Luy… và nhiều vua nước Pháp siêng năng lần hạt Mân Côi.
Vua Luy XIV, biệt danh là vua Mặt Trời, lần hạt hằng ngày. Một tối kia, quan đại thần bỡ ngỡ thấy tràng hạt trong tay đại vương. Ông ngạc nhiên:
– Sao đại vươnglại đọc cái Kinh tầm thường như thế.
Luy XIV tâm sự:
– Khanh kinh ngạc thấy trẫm đang lần hạt à? Trẫm cho là một vinh dự lớn được lần hạt Mân Côi. Ðó là sự sùng kính tuyệt diệu của Hoàng Thái Hậu. Nếu ngày nào không lần hạt, chắc trẫm sẽ buồn phiền lắm.
Như thế chỉ những ai nông cạn mới nghĩ niềm tin tôn giáo và lòng đạo đức bình dân là không cần thiết. Người ta vừa có thể là nhà khoa học, nhà lãnh đạo, nhà kinh doanh… hay là một thường dân suốt ngày phải làm các công việc vất vả vừa có thể là một người tín hữu rất sùng đạo, siêng năng suy niệm Kinh Mân Côi hằng ngày.
Chúng ta cũng nên biết Giáo hội rộng rãi ban ân xá cho “Những ai lần chuỗi Mân Côi trong nhà thờ, nhà nguyện hoặc trong gia đình, trong cộng đoàn tu trì, trong hiệp hội đạo đức hoặc khi nhiều người họp nhau lần chuỗi Mân Côi thì được hưởng ơn đại xá; Còn trong những hoàn cảnh khác thì được một ơn tiểu xá” (Trích Ench. Indulg., Ấn bản 1999, Concession 17).
“Kính Mừng Maria đầy ân phúc Đức Chúa Trời ở cùng Bà, Bà có phúc lạ hơn mọi người nữ và Giêsu con lòng Bà gồm phúc lạ. Thánh Maria Đức Mẹ Chúa Trời cầu cho chúng con là kẻ có tội khi nay và trong giời lâm tử. Amen”.
