Thứ Ba, Tuần XXXIII Thường niên (Lc 19,1-10)
Giàu Có Nhờ Biết Cho Đi
Lasan Ngô Văn Vỹ, O.Cist.
Có những người sở hữu rất nhiều thứ nhưng lại thiếu bình an; có những căn nhà đầy đủ tiện nghi nhưng tâm hồn vẫn trống vắng. Bởi lẽ, tiền bạc có thể mua được nhiều thứ, nhưng không thể mua được tình yêu chân thành, sự thanh thản và hạnh phúc đích thực. Câu chuyện Da-kêu trong Tin Mừng hôm nay cho chúng ta thấy một nghịch lý: một người giàu có lại đang mang trong mình một tâm hồn nghèo nàn, cho đến khi gặp được Đức Giêsu.
Da-kêu là người đứng đầu những người thu thuế và rất giàu có. Trong mắt xã hội, ông có tiền bạc và địa vị; nhưng trong lòng dân chúng, ông bị khinh miệt vì cộng tác với người Rôma và thường bị xem là kẻ tội lỗi. Có thể nói, ông giàu của cải nhưng nghèo tình người, có địa vị nhưng thiếu sự đón nhận, có thể mua được nhiều thứ nhưng không mua được bình an cho tâm hồn.
Thế nhưng, giữa cuộc sống tưởng như đã đủ đầy ấy, Da-kêu vẫn khao khát tìm gặp Đức Giêsu. Tin Mừng kể: “Ông tìm cách để xem cho biết Đức Giêsu là ai”. Một ước muốn đơn sơ nhưng diễn tả một cơn khát sâu xa của tâm hồn. Ông có thể giàu có trước mắt người đời, nhưng vẫn cảm thấy thiếu một điều gì đó mà tiền bạc không thể lấp đầy.
Vì thấp bé, Da-kêu phải leo lên cây sung để nhìn thấy Đức Giêsu. Hình ảnh ấy thật đáng suy nghĩ: một người giàu có, có quyền thế, nhưng sẵn sàng chấp nhận trở nên nhỏ bé trước đám đông chỉ để được nhìn thấy Chúa. Đôi khi, muốn gặp được Thiên Chúa, con người phải vượt qua cái tôi kiêu hãnh, những định kiến và cả nỗi sợ bị người khác đánh giá.
Điều bất ngờ là trước khi Da-kêu kịp lên tiếng, Đức Giêsu đã ngước mắt nhìn ông và gọi đích danh: “Này ông Da-kêu, xuống mau đi, vì hôm nay tôi phải ở lại nhà ông!” Da-kêu tìm kiếm Chúa, nhưng chính Chúa đã đi bước trước để tìm kiếm ông. Ánh mắt của Đức Giêsu không phải ánh mắt kết án, nhưng là ánh mắt của lòng thương xót. Người không chờ Da-kêu trở nên tốt lành rồi mới đến nhà ông; Người đến để giúp ông được biến đổi.
Đây chính là trung tâm của Tin Mừng: ân sủng đi bước trước, đánh thức lòng hoán cải nơi con người. Khi được Đức Giêsu đón nhận, Da-kêu lập tức thay đổi. Ông đứng lên thưa: “Thưa Ngài, tôi xin lấy phân nửa tài sản của tôi mà cho người nghèo; và nếu tôi đã chiếm đoạt của ai cái gì, tôi xin đền gấp bốn”.
Một sự biến đổi thật đáng kinh ngạc! Trước đây, ông tìm cách thu góp của cải về cho mình; giờ đây, ông quảng đại chia sẻ cho người nghèo. Trước đây, ông chiếm đoạt của người khác; giờ đây, ông tự nguyện đền bù. Gặp Đức Kitô, ông không chỉ thay đổi cách nhìn, nhưng còn thay đổi cả cách sống.
Qua đó, chúng ta hiểu rằng hoán cải đích thực không dừng lại ở những cảm xúc đạo đức hay lời nói hối lỗi, nhưng phải được thể hiện bằng những hành động cụ thể. Khi lòng người được biến đổi, cách sử dụng tiền bạc, cách đối xử với tha nhân và cách sống trong tương quan cũng phải đổi thay. Như thánh Phaolô nhắc nhở: “Anh em hãy dùng tình bác ái mà phục vụ lẫn nhau” (Gl 5,13).
Tham lam không chỉ là ham muốn có thật nhiều tiền bạc, nhưng còn là thái độ muốn chiếm hữu mọi sự cho riêng mình, không biết đủ, không biết chia sẻ và luôn bất an vì sợ mất mát. Càng muốn sở hữu, con người càng dễ trở thành nô lệ cho những gì mình đang có. Trái lại, khi biết trao ban, chúng ta không nghèo đi, nhưng trở nên tự do và giàu có hơn trong tình yêu.
Đức Giêsu kết thúc câu chuyện bằng một lời công bố đầy ý nghĩa: “Hôm nay, ơn cứu độ đã đến cho nhà này”. Người đến không phải để tán thưởng sự giàu có của Da-kêu, nhưng để cứu một con người đang bị tội lỗi và lòng tham giam cầm. Bởi vì “Con Người đến để tìm và cứu những gì đã mất”.
Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta nhìn lại cách mình sử dụng tiền bạc, của cải và những gì đang sở hữu. Chúng ta đang làm chủ của cải hay đang để của cải làm chủ mình? Chúng ta đang dùng những gì mình có để xây dựng tình yêu hay chỉ để vun đắp cái tôi ích kỷ?
Ước gì mỗi người biết mở cửa tâm hồn cho Đức Giêsu bước vào, để Người giải thoát chúng ta khỏi lòng tham, biến sự chiếm hữu thành chia sẻ, sự ích kỷ thành quảng đại và những gì đang nắm giữ thành phương tiện phục vụ tình yêu. Bởi lẽ, hạnh phúc không nằm ở chỗ chúng ta nắm giữ, nhưng ở chỗ chúng ta biết trao ban cho đến ngày được Chúa ân thưởng nước trời. Amen.
