Các thánh tử đạo – chứng nhân của Đức Kitô Phục Sinh
(Lc 9,23-26)
Minh Kông
Trong Tin Mừng hôm nay, Đức Giêsu nói với các môn đệ: “Ai muốn theo tôi, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình hằng ngày mà theo. Quả vậy, ai muốn cứu mạng sống mình, thì sẽ mất; còn ai liều mất mạng sống mình vì tôi, thì sẽ cứu được mạng sống ấy” (Lc 9,23-24).
Đây không chỉ là lời mời gọi dành cho các môn đệ ngày xưa, nhưng còn là điều kiện căn bản của người muốn bước theo Đức Kitô. Theo Chúa là chấp nhận từ bỏ, hy sinh và trung thành với Người, ngay cả khi phải đối diện với đau khổ và cái chết. Các Thánh Tử đạo Việt Nam chính là những chứng nhân đã sống trọn vẹn lời mời gọi ấy: can đảm bước theo Đức Kitô trên con đường Thập giá và tuyên xưng niềm tin vào sự sống đời đời.
Nhìn lại lịch sử Giáo hội Việt Nam, chúng ta không khỏi xúc động trước một truyền thống Đức Tin được viết nên bằng máu đào. Hơn một trăm ngàn tín hữu đã chịu tù đày, tra tấn, phát vãng và tử hình vì trung thành với Thiên Chúa. Các ngài thuộc đủ mọi thành phần: giám mục, linh mục, tu sĩ, chủng sinh, những người cha, người mẹ, người trẻ và cả những người dân bình thường. Trong số đó có 21 vị thừa sai ngoại quốc đã rời quê hương, đến Việt Nam loan báo Tin Mừng và hiến dâng mạng sống trên mảnh đất này.
Điều làm nên vẻ đẹp của các Thánh Tử đạo không phải là các ngài không biết sợ hãi, nhưng là vì lòng yêu mến Chúa lớn hơn nỗi sợ hãi. Trước những lời đe dọa, dụ dỗ và cực hình tàn khốc, các ngài vẫn một lòng trung kiên. Chủng sinh Tôma Trần Văn Thiện, khi mới 18 tuổi, đã can đảm tuyên xưng: “Đạo dạy tôi thờ Thiên Chúa là đạo thật, tôi sẵn sàng chịu chết chứ không bỏ đạo.” Các thánh Phaolô Khoan, Phêrô Hiếu và Gioan Baotixita Thanh còn chia nhau hát kinh Tạ Ơn Te Deum trong ngục tù, rồi hát Alleluia khi tiến ra pháp trường. Với các ngài, cái chết không phải là kết thúc, nhưng là ngưỡng cửa dẫn vào sự sống vĩnh cửu.
Các ngài đã thấm thía lời Đức Giêsu: “Được cả thế giới mà phải đánh mất chính mình hay là thiệt thân, thì nào có lợi gì?” Các ngài chấp nhận mất tất cả ở đời này, vì xác tín rằng Đức Kitô đã chiến thắng sự chết và mở ra con đường sống muôn đời. Vì thế, tử đạo không chỉ là chết vì Đức Tin, nhưng còn là làm chứng cho Đức Kitô chịu chết và phục sinh. Máu các ngài đổ ra không phải là dấu chấm hết, nhưng trở thành hạt giống Đức Tin, làm nảy sinh những thế hệ Kitô hữu tiếp nối.
Đặc biệt, các ngài không chỉ làm chứng bằng cái chết anh hùng, mà còn bằng một đời sống yêu thương và phục vụ. Thánh y sĩ Phanxicô Xaviê Phan Đắc Hòa tận tình chữa bệnh cho người nghèo; thánh Martinô Thọ trồng dâu để có thêm thu nhập giúp đỡ người túng thiếu; cụ trùm Đích thường xuyên thăm viếng, chăm sóc những người mắc bệnh dịch và bệnh cùi. Chính những việc làm âm thầm ấy cho thấy các ngài đã thực sự từ bỏ chính mình để sống cho Thiên Chúa và tha nhân.
Mừng lễ các Thánh Tử đạo Việt Nam hôm nay, chúng ta không chỉ tưởng nhớ các bậc tiền nhân, nhưng còn được mời gọi nhìn lại đời sống Đức Tin của mình. Thời đại hôm nay có thể không còn những cuộc bách hại đẫm máu như xưa, nhưng người Kitô hữu vẫn phải đối diện với nhiều thử thách: cám dỗ hưởng thụ, chạy theo tiền bạc và danh vọng, thỏa hiệp với điều sai trái, dửng dưng trước nỗi đau của tha nhân. Bởi đó, tử đạo hôm nay nhiều khi không phải là đổ máu, nhưng là can đảm từ bỏ ích kỷ, trung thành với sự thật, biết tha thứ khi bị xúc phạm, quảng đại hy sinh và kiên trì sống điều thiện ngay cả khi phải chịu thiệt thòi.
Định hướng mục vụ năm 2026 của Hội đồng Giám mục Việt Nam, với chủ đề “Mỗi Kitô hữu là một môn đệ thừa sai”, cũng mời gọi chúng ta tiếp nối tinh thần chứng tá ấy. Là môn đệ, chúng ta bước theo Đức Kitô; là thừa sai, chúng ta đem Tin Mừng đến cho mọi người bằng chính đời sống yêu thương, phục vụ và trung thành. Một người cha sống trách nhiệm, một người mẹ âm thầm hy sinh, một người trẻ can đảm sống trung thực, một người tín hữu biết sẻ chia và tha thứ: tất cả đều có thể trở thành chứng nhân của Đức Kitô giữa lòng cuộc sống.
Ước gì ngày lễ hôm nay không chỉ khơi lên niềm tự hào về một quá khứ hào hùng, nhưng còn thôi thúc chúng ta sống xứng đáng với chứng tá của các bậc tiền nhân. Xin các Thánh Tử đạo Việt Nam cầu bầu cho chúng ta biết can đảm từ bỏ chính mình, vác thập giá hằng ngày và trung thành bước theo Đức Kitô. Để qua từng chọn lựa và hành động, chúng ta trở nên những chứng nhân của Đấng đã chết và phục sinh, đồng thời hy vọng được chung hưởng vinh quang sự sống đời đời với Người. Amen.



