HAI CUỘC CÁM DỖ
St 2,7-9; 3,1-7; Rm 5,12-19; Mt 4,1-11
Đức TGM Giuse Ngô Quang Kiệt
Lời Chúa hôm nay trình bày hai cuộc cám dỗ. Cuộc cám dỗ của ông bà Nguyên tổ và cuộc cám dỗ của Chúa Giêsu. Hai cuộc cám dỗ này có những điểm giống nhau, nhưng cũng có những điểm rất khác nhau.
Giống nhau tác nhân. Kẻ cám dỗ chỉ là một. Đó là ma quỷ. Giống nhau ở mục đích cám dỗ. Đó là lôi kéo người ta lìa xa Thiên Chúa và đi đến chỗ chống lại Người. Giống nhau ở mức trầm trọng. Cả hai đều rất nguy hiểm vì quyết định vận mệnh con người. Giống nhau ở tầm vóc. Cả hai đều ảnh hưởng đến toàn thể nhân loại.
Tuy hai cuộc cám dỗ có giống nhau, nhưng cách chống trả và kết quả lại hoàn toàn khác biệt. Ông bà Nguyên tổ sa ngã thua mưu chước ma quỷ. Chúa Giêsu chiến đấu và chiến thắng ma quỷ.
Ông bà Nguyên tổ thua cuộc vì trước lời đường mật của ma quỷ, Ông bà đã quên mất Lời Chúa, không biết dùng Lời Chúa để chiến đấu. Trái lại, Chúa Giêsu chiến thắng vì luôn nhớ Lời Chúa, đã dùng Lời Chúa làm vũ khí chiến thắng lời ma quỷ.
Ông bà Nguyên tổ thua cuộc vì để dục vọng lấn át lý trí. Ham của ăn phần xác mà quên của ăn phần hồn. Chúa Giêsu chiến thắng vì dùng lý trí trấn áp dục vọng. Tuy rất đói và cần ăn nhưng Chúa vẫn nhớ lời “Người ta sống không chỉ nhờ cơm bánh, nhưng còn nhờ mọi lời miệng Thiên Chúa phán ra”. Vẫn nhớ của ăn cho linh hồn cần hơn của ăn cho thân xác.
Ông bà Nguyên tổ thua ba mặt trận trong một cuộc cám dỗ duy nhất. Chúa Giêsu chiến thắng trọn vẹn cả ba cuộc cám dỗ. Ông bà Nguyên tổ thua cám dỗ nên đã ăn trong khi Chúa Giêsu chiến thắng nên đã không ăn. Ông bà Nguyên tổ thua vì muốn được nâng lên cao ngang bằng Thiên Chúa. Chúa Giêsu thắng vì luôn hạ mình trước mặt Thiên Chúa. Ông bà Nguyên tổ thua vì thờ phượng ma quỷ chống lại Thiên Chúa. Chúa Giêsu thắng vì thờ phượng một mình Thiên Chúa nên đã xua đuổi ma quỷ.
Thật trái ngược. Ông bà Nguyên tổ ham ăn dù đang trong cảnh no đủ không thiếu thốn gì. Còn Chúa Giêsu kiên quyết không ăn cho dù rất đói vì đã nhịn ăn bốn mươi đêm ngày.
Ở đây ta thấy giá trị, ý nghĩa và hiệu quả của việc ăn chay. Ông bà Nguyên tổ ở trong vườn Địa Đàng không thiếu thốn gì. Muốn gì có nấy. Không quen kiềm chế ham muốn của mình. Vì thế dễ dàng rơi vào bẫy của ma quỷ. Còn Chúa Giêsu vì đã nhịn ăn bốn mươi đêm ngày nên đã quen kiềm chế ham muốn của mình. Điều khiển được ham muốn. Dù rất đói vẫn không ăn khi thấy miếng ăn là nguy hiểm, xấu xa, và tội lỗi.
Như thế ăn chay không chỉ là nhịn ăn nhưng còn là chế ngự được ước muốn. Ông bà Nguyên tổ không ăn chay nên không quen chế ngự. Vì thế đã phạm tội. Chúa Giêsu vì đã ăn chay nên đã quen điều khiển thân xác. Không chiều theo những đòi hỏi của thân xác. Vì thế đã chiến thắng.
Khác biệt về cách chiến đấu chống trả cũng dẫn đến nhưng hệ quả trái ngược. Ông bà Nguyên tổ vì thua mưu chước ma quỷ, đã đánh mất kho tàng vô cùng quý giá là ân sủng của Thiên Chúa dành cho nhân loại. Nhưng Chúa Giêsu, nhờ chiến thắng, đã phục hồi lại ân sủng cho toàn thể loài người. Như lời thư Rôma: “Cũng như vì một người duy nhất đã sa ngã mà mọi người bị Thiên Chúa kết án, thì nhờ một người duy nhất đã thực hiện lẽ công chính, mọi người cũng được Thiên Chúa làm cho nên công chính, nghĩa là được sống”.
Lời Chúa hôm nay đưa ra lời cảnh báo: Ai cũng phải chịu cám dỗ. Chúa Giêsu, dầu là Con Thiên Chúa, cũng vẫn phải trải qua cám dỗ. Cám dỗ luôn là một thử thách, nhưng cũng là cơ hội để ta xác định lại tình yêu của ta đối với Chúa.
Ta càng phải cảnh giác hơn, vì ngày nay đời sống có nhiều tiện nghi dễ dãi khiến người ta dễ chiều theo hưởng thụ, khó chống lại các cơn cám dỗ.
Lời Chúa hôm nay cũng dạy ta cách chiến thắng các cơn cám dỗ theo gương Chúa Giêsu.
Theo gương Chúa Giêsu ta cần phải rèn luyện bằng ăn chay hãm mình. Ăn chay hãm mình chính là bài thực tập giúp ta quen chế ngự bản thân. Biết kiềm chế dục vọng. Bắt thân xác quy phục linh hồn. Nhờ đó ta dễ chiến thắng cám dỗ.
Theo gương Chúa Giêsu ta sử dụng Lời Chúa như vũ khí sắc bén. Lắng nghe và thực hành Lời Chúa sẽ giúp ta chiến đấu và chiến thắng ma quỷ, xác thịt, thế gian.
Như thế mùa chay chính là mùa tập luyện thiêng liêng. Hãy tích cực cầu nguyện, ăn chay, siêng năng học hỏi và thực hành Lời Chúa. Ăn chay hãm mình khiến ta có sức mạnh vượt trội. Lời Chúa là vũ khí sắc bén giúp ta chiến đấu hữu hiệu. Với sức mạnh vượt trội và với vũ khí sắc bén, chắc chắn ta sẽ chiến thắng trong cuộc chiến chống lại ma quỷ, xác thịt, thế gian.
