Trung tín trong những điều nhỏ bé
(Cn 31, 10-13.19-20.30-31; 1Tx 5,1-6; Mt 25, 14-30)
Minh Kông
“Ai có, thì sẽ được cho thêm và sẽ có dư thừa; còn ai không có, thì ngay cái đang có cũng sẽ bị lấy đi”.
Lời kết của dụ ngôn những nén bạc trong Tin Mừng Chúa Nhật hôm nay thoạt nghe có vẻ nghịch lý, thậm chí khiến chúng ta tự hỏi: Phải chăng Thiên Chúa không công bằng khi người được trao năm nén, người hai nén, kẻ lại chỉ có một nén? Và tại sao người nhận ít nhất lại bị lấy đi cả những gì mình đang có?
Thật ra, Chúa Giêsu không muốn nói đến sự bất công, nhưng muốn nhấn mạnh đến trách nhiệm và lòng trung thành của mỗi người trước những ân huệ Thiên Chúa trao ban. Ông chủ trao cho các gia nhân những số vốn khác nhau, tùy theo khả năng của từng người. Điều đáng chú ý là khi trở về, ông không đòi hỏi tất cả phải sinh lời như nhau, nhưng đánh giá từng người dựa trên thái độ và cách thức họ sử dụng những gì đã được trao phó. Hai người sinh lời đều được nghe chung một lời khen: “Khá lắm! Hỡi đầy tớ tài giỏi và trung thành! Được giao ít mà anh đã trung thành, thì tôi sẽ giao nhiều cho anh”.
Như thế, điều Thiên Chúa mong đợi không phải là chúng ta có bao nhiêu nén bạc, nhưng là đã sử dụng những nén bạc ấy như thế nào. Có người được ban nhiều tài năng, sức khỏe, trí tuệ, điều kiện thuận lợi; có người chỉ nhận được những khả năng khiêm tốn, những hoàn cảnh bình thường. Nhưng trước mặt Thiên Chúa, giá trị của một con người không được đo bằng số lượng những gì họ sở hữu, mà bằng lòng trung thành, tinh thần trách nhiệm và tình yêu họ đặt vào những việc mình làm.
Người đầy tớ nhận một nén bạc không bị trách phạt vì anh ta nhận ít, nhưng vì đã đem chôn giấu nén bạc ấy. Anh sợ hãi, khép kín và không dám làm cho món quà được trao trở nên hữu ích. Đó cũng có thể là hình ảnh của chúng ta khi chỉ biết giữ những gì mình có cho riêng mình, ngại hy sinh, sợ thiệt thòi, không muốn dấn thân và luôn tìm lý do để thoái thác trách nhiệm. Một khả năng không được sử dụng sẽ dần mai một; một ân huệ không được trao ban sẽ trở nên vô ích. Thiên Chúa ban cho chúng ta những nén bạc không phải để cất giữ, nhưng để làm cho cuộc sống sinh hoa trái.
Bài đọc I, trích sách Châm Ngôn, giới thiệu hình ảnh người phụ nữ tài đức. Giá trị của bà không nằm ở vẻ đẹp chóng qua, nhưng ở lòng kính sợ Thiên Chúa, sự cần cù, khôn ngoan và quảng đại. Bà làm việc bằng đôi tay, mở rộng bàn tay giúp người nghèo khó và đem lại hạnh phúc cho gia đình. Những việc làm tưởng chừng bình thường ấy lại trở thành những hoa trái quý giá trước mặt Thiên Chúa. Quả thật, sự trung tín không nhất thiết phải thể hiện qua những công việc lớn lao, nhưng thường được chứng minh bằng những bổn phận nhỏ bé được chu toàn mỗi ngày.
Trong ngày Giáo Hội kính nhớ thánh Alberto Cả, Giám mục và Tiến sĩ Hội Thánh, chúng ta cũng gặp được một mẫu gương đẹp về việc sử dụng những nén bạc Chúa trao. Với trí tuệ uyên bác, lòng say mê tìm kiếm chân lý và đời sống đức tin sâu xa, ngài đã tận dụng khả năng học hỏi và giảng dạy để phục vụ Giáo Hội. Dù đảm nhận những trách nhiệm lớn lao, ngài vẫn khiêm tốn tìm kiếm chân lý và hướng mọi hiểu biết về Thiên Chúa. Cuộc đời ngài nhắc chúng ta rằng, tài năng chỉ thực sự có giá trị khi được đặt trong sự phục vụ và trở thành phương tiện làm sáng danh Chúa.
Tuy nhiên, trung thành với những nén bạc Chúa trao không chỉ là làm việc chăm chỉ, nhưng còn là sống trong tâm thế tỉnh thức, như lời thánh Phaolô nhắn nhủ tín hữu Thessalônica: “Chúng ta đừng mê ngủ như những người khác, nhưng hãy tỉnh thức và sống tiết độ”. Chúng ta đang sống giữa trần gian nhưng không thuộc trọn về trần gian; vẫn chu toàn công việc hằng ngày, nhưng luôn hướng lòng về ngày Chúa trở lại. Bởi cuộc đời là một hành trình tiến về vĩnh cửu, và mỗi ngày sống là một cơ hội để chúng ta chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ với Người.
Có một câu chuyện kể rằng, trong một buổi tổng dượt của dàn nhạc giao hưởng, khi mọi nhạc cụ đang hòa tấu, một nhạc công thổi sáo piccolo nghĩ rằng, tiếng sáo nhỏ bé của mình chẳng đáng kể giữa âm thanh hùng tráng của cả dàn nhạc. Cô ngừng thổi một lúc. Thế nhưng, ngay lập tức, người chỉ huy nhận ra sự thiếu vắng ấy và yêu cầu dừng lại. Hóa ra, dù nhỏ bé, tiếng sáo vẫn có phần không thể thiếu trong bản hòa tấu chung.
Cuộc sống chúng ta cũng vậy, mỗi người đều có một vị trí, một trách nhiệm và một nén bạc riêng trong chương trình của Thiên Chúa. Đừng mặc cảm vì mình có ít, cũng đừng tự mãn vì mình có nhiều. Điều quan trọng là đừng để nén bạc Chúa trao bị chôn vùi trong ích kỷ, lười biếng hay sợ hãi. Hãy trung thành trong những việc nhỏ, quảng đại trong phục vụ và kiên trì trong bổn phận hằng ngày.
Để rồi, khi Chúa trở lại, điều chúng ta mong đợi không phải là được kể công về những thành quả mình đã đạt được, nhưng là được nghe chính lời Người âu yếm: “Hỡi đầy tớ tài giỏi và trung thành, hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh”. Đó chính là phần thưởng xứng đáng và là niềm hạnh phúc dư dật mà Thiên Chúa dành cho những ai đã trung thành với Người.
