TRỞ NÊN KHÍ CỤ TRONG TAY THIÊN CHÚA
(Cn 31,10-13.19-21.30-31; 1Tx 5,1-6; Mt 25,14-30)
M. David Diệm, Phước Lý
Trong cuộc sống, khi muốn trao tặng một món quà cho ai đó, chúng ta thường chú ý đến giá trị của món quà và người đón nhận nó. Nhưng đôi khi, chúng ta quên rằng người trao tặng cũng có thể chọn một người trung gian để chuyển món quà đến tay người nhận. Người trung gian ấy không nhất thiết phải giàu có, tài giỏi hay nổi bật, những chỉ cần sẵn lòng cộng tác với người trao tặng. Trong đời sống đức tin cũng vậy, Thiên Chúa là nguồn mạch mọi ân sủng. Ngài có thể sử dụng những con người bình thường để thực hiện chương trình của Ngài và chuyển trao ân ban cho người lãnh nhận. Vì thế, điều đáng suy nghĩ không chỉ là chúng ta đã nhận được những hồng ân nào, mà còn là Thiên Chúa muốn sử dụng chúng ta như những khí cụ để trao ban ân sủng và tình yêu của Ngài cho tha nhân ra sao.
Trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu kể dụ ngôn về một ông chủ trước khi đi xa đã trao tài sản cho các đầy tờ, mỗi người một số nén bạc tùy theo khả năng của từng người. Người nhận năm nén đã làm lời thêm năm nén; người nhận hai nén cũng đã làm lời thêm hai nén. Cả hai đều được ông chủ khen ngợi vì đã trung thành với những gì được trao phó. Qua dụ ngôn, chúng ta nhận ra rằng Thiên Chúa là Đấng chủ động ban phát hồng ân. Ngài biết rõ khả năng của từng người và trao cho mỗi người những gì phù hợp với hoàn cảnh của họ.
Điều đáng chú ý là những nén bạc không được trao chỉ để người đầy tớ cất giữ cho riêng mình, nhưng để sinh hoa lợi. Cũng thế, những gì chúng ta nhận được từ Thiên Chúa không chỉ để nhằm phục vụ lợi ích cá nhân, nhưng còn là phương tiện để đem lại điều tốt đẹp cho người khác. Một người có kiến thức có thể trở thành khí cụ giúp người khác hiểu biết hơn; một người có khả năng lắng nghe có thể trở thành nơi nương tựa cho những tâm hồn đang đau khổ; một người có lòng quảng đại có thể trở thành cánh tay nối dài của lòng thương xót Chúa. Như vậy, hồng ân không chỉ là điều mà chúng ta sở hữu, nhưng còn là điều Thiên Chúa muốn thực hiện qua chúng ta.
Trong bài đọc thứ nhất, trích từ sách Châm Ngôn, chúng ta bắt gặp hình ảnh người phụ nữ đảm đang, cần mẫn làm việc bằng đôi tay và rộng tay giúp người nghèo khổ. Bà đã không giữ những khả năng của mình chỉ để phục vụ bản thân, nhưng biết sử dụng chúng để chăm lo cho gia đình và giúp đỡ những ai thiếu thốn. Qua hình ảnh ấy cho thấy Thiên Chúa có thể biểu lộ sự quan phòng và lòng nhân hậu của Ngài qua những công việc bình thường nhất. Một bàn tay chăm chỉ, một tấm lòng quảng đại đều trở thành khí cụ để Thiên Chúa chăm sóc con người.
Tuy nhiên, không ít lần chúng ta nghĩ rằng để trở thành khí cụ của Thiên Chúa thì mình phải có tài năng nổi bật, có địa vị hoặc làm được những việc lớn lao. Nhưng Thiên Chúa không nhất thiết chọn những người tài giỏi hay hoàn hảo, vì Ngài có thể sử dụng chính những con người bình thường với những giới hạn và yếu đuối, miễn là họ biết mở lòng đón nhận và cộng tác với Ngài.
Thế nhưng, dụ ngôn trong Tin Mừng cũng cho thấy một nguy cơ, đó là người đầy tớ nhận một nén bạc đã đem chôn giấu nó vì sợ hãi. Anh không làm mất số bạc, nhưng cũng không làm cho nó sinh lợi. Hình ảnh ấy nhắc chúng ta rằng, đôi khi điều ngăn cản chúng ta trở thành khí cụ trong tay Chúa không hẳn là những giới hạn hay thiếu sót của bản thân, nhưng nhiều khi chính là nỗi sợ hãi, sự thiếu tự tin và thái độ ngại dấn thân. Chúng ta có thể ngại phục vụ vì sợ thất bại, từ chối một trách nhiệm vì sợ vất vả, hoặc khép kín trước nhu cầu của tha nhân vì muốn giữ sự an toàn cho bản thân. Khi ấy, những hồng ân vẫn ở trong tay chúng ta, nhưng không thể chuyển trao phúc lành của Thiên Chúa cho người khác.
Bài đọc thứ hai, trích từ thư thứ nhất gửi tín hữu Thêxalônica, thánh Phaolô mời gọi chúng ta tỉnh thức và sống tiết độ, bởi ngày của Chúa sẽ đến bất ngờ. Tinh thần tỉnh thức ấy không chỉ là thái độ chờ đợi ngày Chúa đến mà còn là ý thức sống có trách nhiệm trong hiện tại, bởi thời gian, khả năng và những cơ hội để phục vụ đều là những hồng ân quý giá. Vì thế, chúng ta không thể cứ mãi trì hoãn việc yêu thương, chờ đến khi mình hoàn hảo mới phục vụ, hoặc đợi đến khi có nhiều khả năng hơn mới bắt đầu làm điều tốt. Thiên Chúa có thể sử dụng chúng ta ngay hôm nay, trong chính hoản cảnh và những bổn phận bình thường mà chúng ta đang sống.
Đối với người sống đời thánh hiến, điều này càng có ý nghĩa sâu sắc. Chúng ta được trao ban ơn gọi, thời gian cầu nguyện, khả năng làm việc và cơ hội sống trong cộng đoàn. Tất cả đều là những hồng ân có thể trở thành phương tiện để Thiên Chúa thực hiện chương trình yêu thương của Ngài. Khi chúng ta trung thành với giờ kinh, tận tâm trong công việc, kiên nhẫn với anh em và quảng đại trong những việc bé nhỏ, là chúng ta đang để cho Chúa hoạt động qua đời sống của mình. Ngược lại, nếu chỉ tìm kiếm sự nổi bật, muốn được sự công nhận từ tha nhân hoặc chỉ sẵn sàng làm những việc mà mình yêu thích, thì chúng ta có thể vô tình đặt bản thân vào trung tâm thay vì để Thiên Chúa dẫn dắt.
Qua các bài đọc hôm nay, chúng ta được mời gọi nhận thức rằng: khí cụ không phải là nguồn mạch của ân sủng, nhưng chính Thiên Chúa mới là Đấng trao ban và chúng ta chỉ là khí cụ để cộng tác với Ngài. Vì thế, khi làm được điều tốt thì chúng ta không nên tự mãn hay chiếm lấy vinh quang cho mình, nhưng biết tạ ơn Chúa vì đã cho mình được góp phần vào công trình của Ngài. Đồng thời, khi nhận thấy những giới hạn của bản thân, chúng ta cũng không nên nản lòng để rồi chôn giấu những gì Thiên Chúa đã ban, nhưng cần xác tín rằng Thiên Chúa có thể thực hiện những điều tốt đẹp qua những con người biết khiêm tốn, biết mở lòng và sẵn sàng cộng tác với Ngài. Vì Thiên Chúa không nhất thiết chọn người có khả năng, nhưng chắc chắn Ngài sẽ ban khả năng cho người mà Ngài chọn.
