Fiat của Đức Trinh Nữ Maria
(Lc 1,26-38 – Ngày 20/12, Mùa Vọng)
Lm. Lasan Ngô Văn Vỹ, O.Cist
Những ngày này, đi đến đâu chúng ta cũng cảm nhận được bầu khí Giáng Sinh đang đến rất gần. Từ thành thị đến thôn quê, từ nhà thờ đến từng mái nhà, đâu đâu cũng thấy hang đá, đèn sao, những bài thánh ca rộn ràng vang lên. Bên ngoài là không khí tưng bừng, náo nức; nhưng phụng vụ Lời Chúa hôm nay lại mời gọi chúng ta đi sâu hơn, trở về với thái độ nội tâm cần có để thật sự đón Chúa: thái độ của Đức Maria trong biến cố Truyền Tin.
Trước một lời mời gọi hoàn toàn bất ngờ, trước một kế hoạch vượt quá mọi hiểu biết của con người, Đức Maria đã thưa lên một tiếng “xin vâng” rất đơn sơ mà sâu thẳm:
“Này tôi là tôi tớ Chúa, xin Chúa cứ làm cho tôi như lời sứ thần nói.”
Tiếng Fiat ấy đã làm thay đổi không chỉ cuộc đời Mẹ, mà còn mở ra một khúc quanh quyết định cho lịch sử cứu độ.
Để dễ hiểu hơn thái độ nội tâm ấy, chúng ta có thể nhớ đến một câu chuyện được gán cho Leonardo da Vinci – câu chuyện về cuộc đối thoại tưởng tượng giữa tờ giấy trắng và cây bút.
Có một tờ giấy trắng nằm lặng lẽ trên bàn viết suốt bao năm tháng, giống như bao tờ giấy khác. Một ngày nọ, nó được đưa ra trước mặt cây bút. Cây bút bắt đầu viết lên nó những nét mực đen, những dấu hiệu mà tờ giấy không hiểu nổi. Tờ giấy bực bội than phiền:
“Anh làm gì thế? Anh làm tôi không còn trắng sạch như ban đầu. Anh đã làm hư cuộc đời tôi rồi!”
Nhưng cây bút nhẹ nhàng đáp lại:
“Anh hiểu lầm tôi rồi. Tôi không làm dơ anh đâu. Tôi đang viết lên anh một sứ điệp. Nhờ những dòng chữ này, anh không còn là tờ giấy vô dụng nữa, nhưng trở thành nơi lưu giữ những tư tưởng cao đẹp của con người. Từ nay, anh sẽ được nâng niu, được bảo vệ, và được sống lâu dài.”
Chưa kịp trả lời, tờ giấy bỗng nhìn thấy bàn tay con người gom những tờ giấy trắng khác – đã úa vàng, phủ bụi – và quăng vào ngọn lửa bên cạnh. Lúc ấy, tờ giấy đầy chữ mới hiểu ra: được để cho cây bút viết lên mình không phải là mất mát, mà là một ân huệ. Nó sung sướng vì được cộng tác và trở thành nơi lưu giữ kho tàng trí tuệ của con người.
Hơn ai hết, Đức Maria chính là “tờ giấy trắng” trọn vẹn trong tay Thiên Chúa. Mẹ không giữ lại điều gì cho riêng mình. Mẹ không đòi hỏi phải hiểu hết, cũng không xin những bảo đảm cho tương lai. Mẹ chỉ khiêm tốn đặt cuộc đời mình dưới bàn tay của Thiên Chúa và để cho Ngài “viết” lên đó chương trình cứu độ.
Các Giáo phụ đã suy niệm rất sâu về điều này. Thánh Irênê khẳng định:
“Nhờ sự vâng phục, Đức Maria đã trở nên nguyên nhân cứu rỗi cho mình và cho toàn thể nhân loại.”
Cũng chính các ngài đã so sánh Mẹ với Evà: nút dây bất tuân của Evà được tháo gỡ nhờ lòng tin và sự vâng phục của Đức Maria. Nếu Evà đã mở cửa cho sự chết, thì Maria đã mở cửa cho sự sống (x. LG, số 56).
Nhưng Tin Mừng hôm nay không chỉ kể lại một câu chuyện đẹp của quá khứ. Lời ấy được công bố để soi sáng chính cuộc đời mỗi người chúng ta hôm nay. Cuộc đời chúng ta cũng giống như tờ giấy trắng kia. Nếu chúng ta khép kín, không để cho Thiên Chúa chạm vào, không để cho Ngài viết lên những dòng chữ của Ngài, thì chúng ta có thể giữ được sự “nguyên vẹn” bề ngoài, nhưng lại trống rỗng và vô nghĩa. Ngược lại, khi dám tín thác, dám thưa “xin vâng” trong những hoàn cảnh cụ thể của đời mình, dù không hiểu hết, dù có sợ hãi, thì chính lúc ấy, cuộc đời chúng ta trở thành một phần trong tác phẩm yêu thương của Thiên Chúa.
Giống như tờ giấy không hiểu vì sao phải chịu những vết mực, con người chúng ta cũng không thể hiểu trọn vẹn kế hoạch nhiệm mầu của Thiên Chúa. Nhưng điều chắc chắn là: Thiên Chúa không bao giờ viết những dòng chữ vô nghĩa hay làm tổn thương phẩm giá con người. Những gì Ngài viết lên đời ta, dù là niềm vui hay thập giá, đều hướng đến sự sống và ơn cứu độ.
Vì thế, thái độ khôn ngoan nhất của Kitô hữu là học nơi Đức Maria: biết lắng nghe, biết tín thác, và biết cộng tác. Giữa những biến cố buồn vui, thuận lợi hay thử thách, chúng ta được mời gọi thưa lên tiếng Fiat của riêng mình – không phải bằng những lời lớn lao, mà bằng sự trung tín mỗi ngày.
Nguyện xin Mẹ dạy chúng con biết thưa “xin vâng” trong mọi hoàn cảnh để Thiên Chúa tiếp tục thực hiện công trình cứu độ cho chúng con và cho mọi người. Amen.
