Gioan Tẩy Giả – Người Công Chính
(Mc 6,14–29 – Thứ Sáu Tuần IV Thường niên)
Lm. Lasan Ngô Văn Vỹ, O.Cist
Trang Tin Mừng theo thánh Máccô hôm nay đưa chúng ta vào một câu chuyện bi kịch, nơi đó con người đối diện với sự thật, với lương tâm, nhưng lại chọn cách quay lưng. Trong câu chuyện ấy, nổi bật lên ba hạng người với ba lối sống rất khác nhau.
Trước hết là vua Hêrôđê – một con người có quyền lực trong tay, nhưng lại yếu đuối trong tâm hồn. Ông biết rõ việc mình chiếm vợ của anh là sai trái, là tội loạn luân. Lý trí nói với ông điều đó, lương tâm cũng không ngừng lên tiếng. Chính vì thế mà khi nghe Gioan Tẩy Giả giảng dạy, ông “thích nghe” và cũng có phần kính sợ ngài. Thế nhưng, Hêrôđê chỉ dừng lại ở chỗ nghe, chứ không dám thay đổi. Ông thiếu can đảm để đoạn tuyệt với tội lỗi, thiếu ý chí để bước ra khỏi sự ràng buộc của đam mê và áp lực chung quanh.
Ngày qua ngày, Hêrôđê dần dập tắt tiếng lương tâm bằng những cuộc tiệc tùng, rượu chè, nhảy múa – một thứ bình an giả tạo. Và rồi, trong một phút yếu đuối, để giữ thể diện và làm vừa lòng người khác, ông đã ra lệnh chém đầu Gioan Tẩy Giả – người công chính. Một quyết định đã đẩy ông trượt dài không lối thoát.
Nhân vật thứ hai là Hêrôđia – người phụ nữ sống trong tội loạn luân, đầy mưu mô và thù hận. Trước lời cảnh tỉnh của Gioan, bà không hề hối cải, trái lại còn “căm thù và tìm cách giết ông”. Hêrôđia đã âm thầm chờ đợi cơ hội, dùng chính bàn tay của vua Hêrôđê và lợi dụng điệu nhảy của Salômê để loại trừ tiếng nói của sự thật. Đối với bà, sự thật là điều đáng sợ, vì nó vạch trần tội lỗi.
Nhìn lại câu chuyện ấy, ta có thể nghĩ đó là chuyện của thời Chúa Giêsu. Nhưng thật ra, những Hêrôđê, Hêrôđia, Salômê vẫn còn đó, không chỉ ngoài xã hội mà đôi khi ngay trong chính mỗi người chúng ta. Đó là khi ta biết điều tốt mà không dám làm, biết điều xấu mà không quyết tâm tránh. Đó là khi ta cố tình làm ngơ trước tiếng lương tâm để tiếp tục sống dễ dãi, hưởng thụ, hoặc khi ta lạm dụng thời gian, tài năng, chức vị Chúa ban để gây tổn thương cho người khác.
Nổi bật trên tất cả là hình ảnh Gioan Tẩy Giả – người công chính và thánh thiện. Sự công chính của ngài không chỉ thể hiện qua lời rao giảng kêu gọi sám hối, mà còn qua chính lối sống đơn sơ, chay tịnh và đặc biệt là sự can đảm không thỏa hiệp với sự dữ. Gioan dám nói sự thật, dám khiển trách tội lỗi dù phải trả giá bằng tù đày và cái chết. Ngài chấp nhận mất tất cả để trung thành với thánh ý Thiên Chúa và làm chứng cho Đức Kitô – Đấng Thiên Sai.
Cuộc đời Gioan Tẩy Giả báo trước số phận của chính Chúa Giêsu, và cũng là con đường mà mỗi Kitô hữu được mời gọi bước theo.
Qua Bí tích Thanh Tẩy, chúng ta đều lãnh nhận sứ mạng ngôn sứ: làm chứng cho Chúa bằng lời nói và việc làm trong đời sống hằng ngày. Đối với đời sống thánh hiến, sứ mạng ấy càng được thể hiện cách triệt để hơn qua các lời khấn:
- Giữa một thế giới đề cao cái tôi, chúng ta chọn vâng phục.
- Giữa một xã hội tôn thờ vật chất, chúng ta chọn nghèo khó.
- Giữa trào lưu mê đắm khoái lạc, chúng ta chọn khiết tịnh.
- Giữa một thế giới đầy biến động, chúng ta chọn an định.
- Giữa một xã hội sa lầy trong tội lỗi, chúng ta chọn canh tân mỗi ngày.
Đó là một lối sống mà thế gian cho là dại dột. Cha Henri Denis – Tổ phụ Hội Dòng Xitô Thánh Gia – từng đặt câu hỏi cho các đan sĩ: “Vì sao lại tìm đến (Đan viện) nơi rừng rú hoang vắng này, nếu không phải là điên rồ?” Nhưng chính ngài cũng khẳng định: đó là con đường yêu mến Đức Kitô và hiến thân cầu nguyện cho những người chưa nhận biết Chúa. Qua đời sống âm thầm, cầu nguyện và vui tươi hy sinh, tu sĩ trở nên ngôn sứ giữa lòng Giáo hội.
Xã hội hôm nay vẫn đầy rẫy bất công, giả dối và bạo lực. Vì thế, mỗi Kitô hữu được mời gọi làm chứng cho Chúa Kitô – là Đường, là Sự Thật và là Sự Sống – qua đời sống cụ thể: trong gia đình, vợ chồng sống chung thủy và tha thứ; con cháu hiếu thảo, vâng lời; ngoài xã hội, biết tôn trọng và yêu thương nhau như anh em con cùng một Cha trên trời.
Khi sống được như thế, người ta sẽ nhận ra chúng ta là môn đệ của Chúa. Và biết đâu, chính đời sống chứng tá âm thầm ấy sẽ giúp nhiều người một ngày kia quay trở về, cùng chúng ta ca tụng và tôn vinh Thiên Chúa.
