Lên Đường Gặp Chúa Cứu Thế
(Mt 2,1-12 – Lễ Chúa Hiển Linh)
Lm. Lasan Ngô Văn Vỹ, O.Cist
Tin Mừng lễ Chúa Hiển Linh kể lại một cuộc gặp gỡ thật lạ lùng mà cũng thật đẹp: những nhà chiêm tinh từ phương Đông đã gặp được Chúa Cứu Thế, Đấng đang hiện diện dưới hình hài một Hài Nhi bé nhỏ, nghèo hèn. Để có thể đi đến cuộc gặp gỡ ấy, các ông đã mang trong mình những hành trang thiêng liêng rất cần thiết: lòng khao khát, sự can đảm, lòng kiên trì, đức khiêm tốn và một đức tin mạnh mẽ.
Trước hết là lòng khao khát. Trên bầu trời ngày ấy, hẳn không chỉ các nhà chiêm tinh mới nhìn thấy ánh sao lạ. Nhưng không phải ai cũng để cho ánh sao ấy đánh động tâm hồn mình. Có nhiều người thấy mà không suy nghĩ, thấy mà không lên đường. Chỉ những ai mang trong lòng một nỗi thao thức sâu xa về chân lý, về ơn cứu độ, mới dám để ánh sao dẫn mình đi tìm một điều lớn hơn chính mình. Lòng khao khát ấy chính là khởi điểm của mọi hành trình đức tin.
Từ lòng khao khát, các nhà chiêm tinh đã bước sang sự can đảm. Các ông dám lên đường mà không biết trước điều gì đang chờ đợi: hiểm nguy nơi rừng thiêng nước độc, thú dữ, trộm cướp, bão cát, bệnh tật, thậm chí có thể mất mạng. Thế nhưng, trước tiếng gọi của ánh sao hy vọng, các ông đã không chần chừ, không tính toán hơn thiệt, nhưng “vội vã lên đường”. Đức tin đích thực luôn đòi hỏi một sự liều mình như thế.
Không chỉ can đảm, các ông còn kiên trì. Từ Ba Tư – vùng đất của Iran, Iraq ngày nay – các nhà chiêm tinh đã vượt qua quãng đường hàng ngàn cây số, với phương tiện thô sơ trên lưng lạc đà. Ban ngày nắng thiêu đốt, ban đêm giá lạnh buốt xương, chưa kể những cơn bão cát bất chợt có thể làm lạc hướng hay gục ngã giữa đường. Thế nhưng, mọi gian nan không làm các ông nản lòng. Ánh sao có lúc như biến mất, nhưng niềm tin thì không tắt. Kiên trì chính là dấu chỉ cho thấy họ thật sự muốn gặp Chúa, chứ không chỉ tò mò nhất thời.
Một điểm rất đẹp nơi các nhà chiêm tinh là đức khiêm tốn. Khi đến Giêrusalem, họ đã không ngần ngại hỏi vua Hêrôđê: “Đức Vua dân Do Thái mới sinh hiện đang ở đâu?” Họ biết Hêrôđê là người nắm quyền chính trị và tôn giáo, dù đời sống luân lý của ông đầy bê bối và toan tính. Thế nhưng, chính nhờ câu hỏi khiêm tốn ấy mà Hêrôđê triệu tập các thượng tế và kinh sư, và lời Kinh Thánh được soi sáng: Đấng Cứu Thế sẽ sinh ra tại Bêlem, miền Giuđê. Ý Chúa vẫn có thể được thực hiện qua những con người bất toàn. Trong gia đình, trong cộng đoàn, trong Hội Thánh, Thiên Chúa vẫn thường dùng những trung gian mỏng giòn để dẫn người khác đến với chân lý. Điều gì sẽ xảy ra nếu các nhà chiêm tinh kiêu ngạo, không chịu hỏi, không chịu lắng nghe? Có lẽ họ đã không bao giờ gặp được Hài Nhi Giêsu.
Sau cùng, nổi bật nơi các nhà chiêm tinh là một đức tin mạnh mẽ và tinh tuyền. Đức tin ấy khởi đi từ ánh sao, lớn lên trên đường đi, được thanh luyện qua thử thách, và đạt tới tột đỉnh khi họ gặp Hài Nhi Giêsu. Trước một trẻ thơ nghèo hèn, không quyền lực, không hào quang trần thế, các ông vẫn tin ngay đây chính là Vua dân Do Thái, là Đấng Cứu Thế, và họ đã sấp mình thờ lạy. Đức tin ấy được diễn tả bằng những lễ vật quý giá: vàng, nhũ hương và mộc dược.
Các nhà chú giải cho rằng: vàng tượng trưng cho lòng mến, nhũ hương tượng trưng cho lời cầu nguyện – “Ước chi lời con nguyện như hương trầm bay tỏa trước tôn nhan” – và mộc dược tượng trưng cho hy sinh. Ba lễ phẩm ấy dường như cũng chính là hành trang không thể thiếu trong hành trình tìm Chúa của mỗi người chúng ta. Có lòng mến Chúa, ta mới khao khát tìm Ngài; có cầu nguyện, ta mới gắn bó và để Ngài hướng dẫn; và chỉ khi kết hợp với Chúa, ta mới có thể quảng đại hy sinh vì Ngài và vì tha nhân.
Ước chi trong hành trình đức tin và ơn gọi của mỗi chúng ta, ánh sao Giêsu Kitô luôn soi sáng bước chân, giúp ta không ngừng khao khát, can đảm lên đường, kiên trì vượt thử thách, khiêm tốn lắng nghe và trung thành trong đức tin. Để rồi, như các nhà chiêm tinh năm xưa, chúng ta cũng được gặp Chúa, thờ lạy Ngài, và “đi lối khác” – trở về với một con tim đã được biến đổi, tràn đầy ánh sáng và bình an của Đấng Cứu Thế.
Bài 2
Con Quyết Đi Tìm Ngài Trong Cuộc Sống
(Mt 2,1-12, Chúa Hiển Linh)
Lm. Lasan Ngô Văn Vỹ, O.Cist
Hàng năm cứ vào mùa Giáng sinh, chúng ta lại được ngắm nhìn các hang đá đủ loại với muôn vàn kích cỡ, kiểu dáng, màu sắc khác nhau… Đặc biệt nơi những hang đá chúng ta thường thấy có gắn một ngôi sao. Ngôi sao đó có điển tích trong Tin Mừng, chính ngôi sao đã dẫn lối đưa đường cho ba nhà chiêm tinh, mà chúng ta gọi là ba vua, hay ba đạo sĩ tìm đến bái thờ Hài Nhi vương đế vừa giáng sinh tại Belem.
Hẳn nhiên, khi ngôi sao lạ xuất hiện trên bầu trời thì không chỉ có ba nhà chiêm tinh nhìn thấy nhưng chắc chắn là có nhiều người đã nhìn thấy. Nhưng có lẽ đối với họ ánh sao kia chỉ là ngôi sao bình thường như bao nhiêu lần họ đã thấy trong đêm. Nên họ không thắc mắc tại sao ngôi sao lạ này xuất hiện, và không để ý qua tâm đến ý nghĩa và dấu chỉ của nó, như ba nhà chiêm tinh. Đối với các nhà chiêm tinh vừa nhìn thấy ngôi sao lạ họ đã quan tâm tìm hiểu và tinh tế nhận ra đây là dấu chỉ Đức Vua vừa giáng sinh. Thử thách cho họ là không biết Đức vua – vị Chúa cứu thế đã sinh ra ở đâu?
Điều ấy, càng thúc bách họ khát khao và can đảm lên đường tìm kiếm. Chúng ta có thể mường tượng lại cách đây 2000 năm khi hệ thống giao thông và các phương tiện di chuyển chưa được hiện đại như bây giờ, thì những chuyến đi chủ yếu là đi bộ, hoặc có chăng đi bằng lừa hay lạc đà. Tương truyền ba nhà chiêm tinh đi từ xứ Ba tư thuộc vùng Iran, Irắc đến làng Belem nước Israel xấp xỉ cả ngàn cây số, hành trình dài như thế thường phải băng qua sa mạc khắc nghiệt, phải trú qua đêm trong rừng sâu nước độc, và luôn có nguy cơ bị cướp bóc dọc đường… Xét như thế, chúng ta thấy lòng tin, lòng can đảm và lòng kiên trì của họ thật lớn lao. Điều đáng khâm phục là họ tin và tiến bước ngay cả khi không còn nhìn thấy ánh sao lạ.
Chúng ta biết, ba nhà chiêm tinh này vốn là những bậc trí thức, “trên thông thiên văn, dưới tường địa lý”, có địa vị cao, ở bên Phương đông. Ấy thế mà họ lên đường tìm Chúa với tấm lòng đơn sơ, khiêm tốn. Và khi ánh sao lạ vụt tắt, họ đã đến Giêrusalem nghĩa là đến với các vị lãnh đạo tôn giáo Do thái thời đó để hỏi cho biết Đấng Kitô phải sinh ra ở đâu? Rồi họ cũng khiêm tốn nghe lời vua Hêrôđê đi đến Bêlem gặp Chúa Cứu Thế. Và khi gặp một Hài Nhi nằm trong máng cỏ, họ đã tin thật, nên sấp mình thờ lạy và dâng cho Ngài những báu vật, nhũ hương, mộc dược.
Hành trình của các nhà chiêm tinh tìm gặp Chúa Cứu Thế, cũng thật gần với hành trình đức tin của chúng ta, và một cách nào đó trở nên khuôn mẫu cho hành trình đức tin của mỗi chúng ta. Giống như các nhà chiêm tinh chúng ta cũng được Chúa tỏ mình ra qua Giáo hội, qua các Bí tích ban ơn thánh hóa, đặc biệt qua Mình Máu Thánh Chúa chúng ta được rước mỗi ngày. Chúa vẫn đang tỏ mình ra qua ông bà cha mẹ, vợ chồng, con cái hay anh chị em trong gia đình, trong khu xóm, dưới hình hài trẻ thơ, dưới hình hài cụ già, hay qua sự yếu đuối xác hồn của những anh chị em xung quanh chúng ta.
Ước chi chúng ta cũng nhận ra Chúa trong tha nhân, trong mọi hoàn cảnh, trong mọi biến cố vui buồn, để luôn khao khát tìm gặp Chúa, luôn can đảm và kiên trì phó dâng cho Chúa trót hồn xác chúng ta, sánh như:
Vàng tượng trưng cho lòng yêu mến;
Nhũ hương tượng trưng cho lời cầu nguyện; và
Mộc dược tượng trưng cho những hy sinh hằng ngày của chúng ta. Amen.
