Lời Fiat Của Thánh Giuse
(Mt 1,18–24 – Ngày 18/12, Mùa vọng)
Lm. Lasan Ngô Văn Vỹ, O.Cist
Mùa Vọng – con đường đi vào thinh lặng
Mùa Vọng đưa chúng ta đến gần mầu nhiệm Thiên Chúa làm người, nhưng Tin Mừng hôm nay không mở ra bằng ánh sáng rực rỡ hay lời ca thiên thần vang dội. Trái lại, khung cảnh bắt đầu trong thinh lặng, trong bối rối và đau đớn của một con người rất đỗi bình thường: thánh Giuse.
Khủng hoảng nội tâm của người công chính
Giuse không nói một lời nào trong Tin Mừng, nhưng trái tim ngài đang nói rất nhiều. Khi biết Maria mang thai, ngài đứng trước một cơn chấn động nội tâm. Tình yêu dành cho Maria là thật, nhưng sự thật trước mắt lại vượt quá khả năng hiểu biết của ngài. Giuse không la ó, không tố cáo, cũng không đòi quyền lợi cho mình. Tin Mừng chỉ nói một câu ngắn gọn mà sâu thẳm: “Giuse là người công chính.” Chính trong sự công chính ấy, ngài chọn con đường âm thầm rút lui, để bảo vệ danh dự và sự sống của người mình yêu.
Thiên Chúa lên tiếng trong đêm tối
Đó là khoảnh khắc của bóng tối. Bóng tối của lý trí không hiểu, của con tim tan vỡ, của tương lai mờ mịt. Và chính trong bóng tối đó, Thiên Chúa lên tiếng. Không phải bằng sấm sét, mà bằng một giấc mơ. Sứ thần hiện ra và nói với Giuse: “Đừng ngại đón Maria về.” Lời ấy không chỉ giải thích một sự kiện, mà mở ra một ơn gọi. Giuse được mời gọi bước vào kế hoạch cứu độ bằng một cách hoàn toàn mới mẻ, vượt xa dự định ban đầu của ngài.
Lời fiat không lời của thánh Giuse
Điều đáng suy gẫm là: Giuse không đặt thêm câu hỏi. Ngài không xin dấu lạ, không đòi bảo đảm, cũng không thương lượng với Thiên Chúa. Tin Mừng kể lại thật đơn sơ: “Khi tỉnh dậy, Giuse làm như sứ thần Chúa dạy.” Ngài vâng phục mệnh lệnh của Thiên Chúa qua thiên thần trong giấc mơ, chấp nhận Maria làm vợ, và đón nhận Chúa Giêsu làm Con của mình, thực hiện vai trò cha nuôi đầy yêu thương và trung tín. Đó chính là fiat của thánh Giuse. Không được phát ra bằng lời, nhưng được viết nên bằng hành động, bằng quyết định, bằng cả cuộc đời.
Fiat của Giuse là lời xin vâng trong thinh lặng. Nếu Đức Maria thưa “Xin vâng” bằng tiếng nói của đức tin sáng ngời, thì Giuse thưa “Xin vâng” trong đêm tối của đức tin. Ngài không thấy hết con đường phía trước, nhưng vẫn bước đi. Ngài không hiểu trọn vẹn mầu nhiệm, nhưng vẫn tin tưởng. Ngài không nắm giữ, nhưng trao phó.
Lời fiat cho đời sống hôm nay
Trong Mùa Vọng này, hình ảnh thánh Giuse rất gần với đời sống thánh hiến và với từng người chúng ta. Biết bao lần Thiên Chúa mời gọi ta bước sang một hướng khác với dự tính ban đầu. Biết bao khi Ngài bước vào cuộc đời ta không theo cách ta mong đợi. Và cũng không ít lần, lời Chúa đến trong thinh lặng, qua những biến cố tưởng chừng như rối ren, bất công hay khó hiểu.
Lời fiat của thánh Giuse mời gọi chúng ta học cách tin vào Thiên Chúa đang hành động, ngay cả khi Ngài không giải thích mọi sự. Tin rằng Thiên Chúa trung tín hơn những toan tính của ta. Tin rằng khi Ngài “làm xáo trộn” kế hoạch của ta, là để mở ra một kế hoạch lớn hơn, sâu hơn và cứu độ hơn.
Mùa Vọng không chỉ là chờ Chúa đến, mà còn là để Chúa tự do bước vào đời mình. Như thánh Giuse, ta được mời gọi “trỗi dậy” khỏi những sợ hãi, những định kiến, những tính toán an toàn, để làm theo điều Chúa dạy. Có thể lời fiat ấy không vang lên nơi môi miệng, nhưng được thể hiện trong sự kiên nhẫn mỗi ngày, trong việc đón nhận anh em, trong trung thành với bổn phận, trong chấp nhận thập giá âm thầm.
Xin thánh Giuse dạy chúng ta biết thưa “xin vâng” như ngài: không ồn ào, không phô trương, nhưng bền bỉ và trọn vẹn. Để giữa Mùa Vọng của cuộc đời, Chúa Giêsu có một chỗ ở, một mái nhà, một con tim sẵn sàng đón nhận Ngài.
