Minh Kông
Ngay sau ngày mừng Con Thiên Chúa giáng sinh trong thân phận bé thơ, Hội Thánh liền tôn kính Thánh Stêphanô, vị tử đạo tiên khởi. Ngay sau khi chiêm ngắm tình yêu khiêm hạ của Vua Trời nằm trong máng cỏ, Hội Thánh hướng mắt nhìn ngọn lửa mến cháy bừng nơi một phó tế trẻ trung, hiến trọn mạng sống cho Thầy mình. Trình tự ấy không phải là ngẫu nhiên, nhưng là hậu kết tất yếu của một “lực hấp dẫn”: ai thực sự bị cuốn hút bởi Đức Kitô thì sớm muộn cũng đi vào con đường của Ngài – con đường hiến dâng, trao ban và tín thác trọn vẹn.
Thoạt nghe, cái chết đau đớn của Stêphanô dường như làm giảm niềm vui hân hoan của tuần Bát nhật Giáng Sinh. Thế nhưng, dưới ánh sáng đức tin, ngày lễ hôm nay lại càng rực rỡ. Bởi lẽ, Stêphanô chính là chứng nhân hùng hồn cho niềm tin vĩ đại vào Đấng Cứu Thế thơ bé. Hài Nhi nằm trong máng cỏ không chỉ đến để được chiêm ngắm, nhưng để lôi kéo con người vào quỹ đạo tình yêu của Ngài. Đi theo Đức Kitô, người môn đệ buộc phải sắp xếp lại toàn bộ đời mình, chọn Ngài trên hết mọi sự, sẵn sàng hiến dâng cả mạng sống. Đó là con đường nên giống Thầy, để mình được cuốn vào “lực hấp dẫn” của Thầy, mặc lấy tâm hồn vị tha, tin tưởng và phó thác như Thầy. Thánh Anphongsô Liguori từng xác quyết: “Nếu con ôm lấy mọi sự trong đời này như đến từ tay Thiên Chúa, và ngay cả ôm lấy cái chết vì thánh ý Ngài, chắc chắn con sẽ ra đi như một thánh nhân.”
Stêphanô đã đi trọn con đường ấy. Trước khi trút hơi thở cuối cùng, Đức Giêsu đã thưa: “Lạy Cha, con phó thác hồn con trong tay Cha.” Và khi những hòn đá oan nghiệt sắp dập tắt sự sống, người môn đệ thân thưa: “Lạy Chúa Giêsu, xin nhận lấy hồn con.” Trên thập giá, Thầy cầu xin: “Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm.” Còn dưới mưa đá, trò nài xin: “Lạy Chúa, xin đừng chấp họ tội này.” Những lời sau cùng ấy cho thấy Stêphanô đã nên giống Thầy đến tận cùng: một tâm hồn rộng lượng, bình an, thanh thản ra đi như chính Đức Kitô đã ra đi. Đó là sự thanh thản chỉ có nơi những ai hoàn toàn tín thác: “Trong tay Ngài, lạy Chúa, con xin phó thác hồn con” – lời Thánh Vịnh hôm nay trở thành hơi thở cuối cùng của vị tử đạo.
Bài đọc một ghi lại một chi tiết nhỏ nhưng đầy ý nghĩa: “Các nhân chứng để áo mình dưới chân một thanh niên tên là Saolô.” “Lực hấp dẫn kéo theo lực hấp dẫn.” Giữa những người bị cuốn hút – dù lúc ấy còn vô thức – bởi chứng tá của Stêphanô, có chàng thanh niên này. Saolô, kẻ bách hại Hội Thánh, kẻ đồng lõa với cái chết của vị phó tế, rồi đây sẽ trở thành vị Tông đồ dân ngoại lẫy lừng. Frederic Farrar nhận định: “Không thể phóng đại tầm quan trọng của việc hoán cải thánh Phaolô. Từ bóng tối tiến tới ánh sáng, từ kẻ bách hại trở thành người rao giảng – đó là một chiến thắng mà Kitô giáo nợ không gì khác ngoài sức mạnh nội tại của nó.” Quả thật, giá của một linh hồn thì rất đắt, và máu của Stêphanô không đổ ra cách vô ích.
Stêphanô ngã xuống dưới những hòn đá, nhưng cái chết của ngài không phải là dấu chấm hết. Trái lại, đó là khởi đầu của một mùa gieo hạt. Trong bóng tối của bạo lực, hạt giống đức tin vẫn âm thầm rơi xuống, len lỏi vào những mảnh đất tưởng chừng khô cằn nhất. Giữa những tiếng la hét cuồng nộ và những bước chân hằn thù, quyền năng tình yêu của Thiên Chúa vẫn lặng lẽ hoạt động, biến đổi những con tim chai đá. Đức Thánh Cha Phanxicô từng nói: “Những cuộc bách hại dường như vô ích, nhưng sự hy sinh của Stêphanô gieo hạt ngược chiều, len vào lồng ngực của một trong những đối thủ tồi tệ nhất – Saolô – rồi biến đổi cả một đời người.”
Mừng lễ Thánh Stêphanô trong Bát nhật Giáng Sinh, Hội Thánh mời gọi chúng ta xác tín hơn vào Chúa Hài Đồng. Tin rằng tình yêu khiêm hạ ấy đủ mạnh để kéo đời ta ra khỏi sự an toàn khép kín, đủ quyền năng để biến đau khổ thành hạt giống, và đủ trung tín để đón nhận những ai phó thác trọn vẹn trong tay Ngài. Ai để mình bị cuốn vào “lực hấp dẫn” của Đức Kitô, người ấy sẽ không sợ mất mát, bởi ngay cả cái chết cũng trở thành cửa ngõ của sự sống đời đời.
