Thứ Bảy, Tuần XXXI Thường Niên (Lc 16,9-15)
Tiền Của: Đầy Tớ Tốt, Ông Chủ Tồi
Lasan Ngô Văn Vỹ, O.Cist.
Người ta thường nói: “Có tiền mua tiên cũng được”; “Không tiền, thánh hiền cũng bó gối”. Quả thật, trong cuộc sống, tiền bạc có một sức mạnh đáng kể. Tiền có thể mua được nhà cửa, phương tiện, tiện nghi và nhiều thứ phục vụ nhu cầu con người. Nhưng tiền cũng có thể trở thành nguyên nhân gây ra biết bao bất công, đổ vỡ và đau khổ. Có người vì tiền mà đánh mất tình nghĩa gia đình; có người vì lợi nhuận mà buôn gian bán lận; có người vì lòng tham mà chà đạp nhân phẩm, lừa đảo, thậm chí sát hại nhau. Vậy tiền bạc là tốt hay xấu? Vấn đề không nằm ở đồng tiền, nhưng ở chỗ con người sử dụng nó thế nào và để cho nó chi phối cuộc đời mình ra sao.
Tin Mừng hôm nay tiếp nối dụ ngôn người quản lý bất lương. Đức Giêsu đưa ra hai lời dạy quan trọng: hãy biết dùng tiền của đời này để tạo lấy những giá trị vĩnh cửu, và không thể vừa làm tôi Thiên Chúa vừa làm tôi Tiền Của được. Người không kết án tiền bạc tự nó, nhưng cảnh báo về sức mạnh có thể biến tiền bạc thành một thứ ngẫu tượng, chiếm lấy vị trí của Thiên Chúa trong lòng con người.
Chúa gọi đó là “tiền của bất chính”. Không phải mọi đồng tiền đều được kiếm bằng cách bất chính, nhưng tiền của thuộc về thế giới chóng qua, luôn có nguy cơ gắn liền với lòng tham, sự bất công và tính ích kỷ. Nó không thể theo con người sang bên kia cõi chết. Trong dụ ngôn người phú hộ giàu có, Đức Giêsu đã gọi ông là “đồ ngốc”, bởi ông tưởng rằng của cải tích góp được sẽ bảo đảm cho tương lai, nhưng ngay đêm ấy, mạng sống ông bị đòi lại (Lc 12,20). Tiền có thể mua được chiếc giường đắt tiền, nhưng không mua được giấc ngủ bình an; có thể mua được thuốc men, nhưng không mua được sự sống đời đời; có thể mua được nhiều mối quan hệ, nhưng không mua được tình yêu chân thật.
Đức Hồng y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận từng kể hai câu chuyện rất đáng suy nghĩ. Ngài quen một thương gia giàu có, làm ăn phát đạt đến nỗi say mê kiếm tiền, bỏ bê cả việc tham dự Thánh lễ, cầu nguyện và quan tâm đến vợ con. Tiền bạc đã trở thành ông chủ, còn ông chỉ là người đầy tớ phục vụ nó. Trong một câu chuyện khác, khi cha xứ giảng về tình yêu Thiên Chúa, giáo dân có vẻ thờ ơ, buồn ngủ; nhưng khi cha nhắc đến chuyện đánh số đề, cả nhà thờ bỗng tỉnh táo hẳn lên. Thậm chí, sau lễ, một bà cụ còn hỏi cha những con số nào trúng để về đánh. Câu chuyện vừa hài hước vừa chua xót, bởi nó cho thấy điều gì đang thực sự chiếm chỗ trong tâm trí con người.
Bởi thế, Đức Giêsu khẳng định: “Anh em không thể vừa làm tôi Thiên Chúa, vừa làm tôi Tiền Của được.” Tiền bạc phải là phương tiện phục vụ sự sống, chứ không thể trở thành mục đích của cuộc đời. Khi tiền bạc giúp chúng ta chăm sóc gia đình, nâng đỡ người nghèo, xây dựng cộng đoàn và thực thi bác ái, nó trở thành phương tiện phục vụ Nước Trời. Nhưng khi vì tiền mà chúng ta bỏ quên Thiên Chúa, đánh mất lương tâm và chà đạp anh chị em, lúc ấy tiền bạc đã trở thành một thứ thần tượng.
Đặc biệt, Chúa Giêsu mời gọi: “Hãy dùng tiền của bất chính mà tạo lấy bạn bè, phòng khi hết tiền hết bạc, họ sẽ đón rước anh em vào nơi ở vĩnh cửu.” Những người bạn ấy chính là những người nghèo khó, bé mọn, những người đang cần được yêu thương và nâng đỡ. Bởi Đức Giêsu đã đồng hóa mình với họ: “Mỗi lần các ngươi làm như thế cho một trong những anh em bé nhỏ nhất của Ta đây, là các ngươi đã làm cho chính Ta vậy” (Mt 25,40). Như thế, của cải chỉ thực sự có giá trị khi được biến thành tình yêu; tiền bạc chỉ có ý nghĩa vĩnh cửu khi trở thành phương tiện để phục vụ con người và phụng sự Thiên Chúa.
Lạy Chúa, xin đừng để tiền bạc trở thành ông chủ điều khiển cuộc đời chúng con. Xin cho chúng con biết làm chủ của cải bằng một tâm hồn tự do, quảng đại và ngay chính; biết kiếm tiền bằng lương thiện, sử dụng tiền bạc bằng trách nhiệm và chia sẻ bằng tình yêu. Để những gì chóng qua ở đời này trở thành kho tàng vĩnh cửu trong Nước Chúa. Amen.
