Thứ Hai Tuần X Thường Niên, Mt 5,1-12:
Phúc thay ai có Tâm hồn Nghèo khó
Lasan Ngô Văn Vỹ, O.Cist
Bài Tin Mừng hôm nay mở đầu bằng Bài Giảng Trên Núi với tám mối phúc thật. Đứng đầu các mối phúc, Chúa Giêsu tuyên bố:
“Phúc thay ai có tâm hồn nghèo khó, vì Nước Trời là của họ.”
Lời tuyên bố này xem ra thật nghịch lý. Bởi lẽ từ xưa người ta vẫn nói:
“Phú quý sinh lễ nghĩa,
Bần cùng sinh đạo tặc.”
Kinh nghiệm cuộc sống cho thấy nghèo đói thường kéo theo nhiều đau khổ. Thiếu thốn vật chất có thể khiến con người lo lắng, bất an, thậm chí có người vì miếng cơm manh áo mà sa vào con đường gian dối, trộm cắp hay tội lỗi. Nếu vậy, tại sao Chúa Giêsu lại chúc phúc cho người nghèo?
Để hiểu lời Chúa, chúng ta cần phân biệt giữa nghèo khổ và tâm hồn nghèo khó.
Nghèo khổ là tình trạng thiếu thốn vật chất mà con người luôn phải cố gắng vượt qua. Giáo Hội không bao giờ ca tụng sự đói nghèo, nhưng luôn mời gọi các tín hữu chia sẻ và nâng đỡ người nghèo.
Còn “tâm hồn nghèo khó” là một thái độ nội tâm. Đó là ý thức rằng mọi sự mình có đều là quà tặng của Thiên Chúa; biết sống đơn sơ, không bám víu, không đặt của cải làm cùng đích đời mình.
Có những người nghèo tiền bạc nhưng tâm hồn lại đầy tham vọng. Họ luôn khao khát chiếm hữu, hơn thua và tích góp bằng mọi giá. Cái nghèo vật chất không làm họ trở nên nghèo khó trước mặt Chúa. Trái lại, có những người rất giàu có nhưng biết sử dụng của cải như người quản lý chứ không phải người sở hữu tuyệt đối; họ quảng đại, bác ái và luôn đặt Thiên Chúa ở vị trí cao nhất trong đời mình.
Người có tâm hồn nghèo khó là người biết bằng lòng với những gì mình có, biết đủ, biết sống thanh thoát. Họ không để đồng tiền điều khiển cuộc đời mình.
Trong xã hội hôm nay, biết bao bi kịch xảy ra vì lòng tham. Có người vì tiền mà gian lận, tham ô, hối lộ, bòn rút của công. Có người vì tiền mà đánh mất lương tâm. Có những gia đình bất hòa, anh em kiện tụng, vợ chồng ly tán chỉ vì tranh chấp tài sản. Thậm chí có những người đánh đổi danh dự, tự do và cả mạng sống của mình vì tiền bạc.
Tất cả đều bắt nguồn từ một trái tim không nghèo khó trước mặt Thiên Chúa.
Sách Gióp cho chúng ta một thái độ sống thật đáng suy nghĩ. Khi mất hết tài sản, con cái và sức khỏe, ông vẫn thưa:
“Thân trần truồng sinh từ lòng mẹ, tôi sẽ trở về đó cũng trần truồng. Chúa đã ban cho, Chúa lại lấy đi. Xin chúc tụng danh Chúa.”
Đó chính là tâm hồn nghèo khó.
Thật vậy, tự bản chất, con người chẳng mang gì vào thế gian và cũng chẳng mang gì ra khỏi thế gian. Từ cát bụi chúng ta được tạo thành và rồi sẽ trở về với cát bụi. Mọi của cải, quyền lực, danh vọng cuối cùng đều dừng lại trước ngưỡng cửa sự chết.
Chính vì thế, người môn đệ Chúa Kitô hiểu rằng gia nghiệp lớn nhất của mình không phải là tiền bạc hay địa vị, nhưng là chính Thiên Chúa.
Thánh Phaolô từng xác tín rằng không có gì quý giá hơn việc được biết Đức Kitô. Ngài là kho tàng đích thực, là nguồn giàu sang không bao giờ hư mất, là hạnh phúc chắc chắn và vĩnh cửu.
Nhiều người lầm tưởng rằng giàu sang, quyền lực hay danh vọng sẽ đem lại hạnh phúc. Họ miệt mài cả đời để tìm kiếm những thứ ấy. Nhưng khi đạt được rồi, họ vẫn cảm thấy trống rỗng. Có những người sở hữu rất nhiều tiền của nhưng lại không có bình an; nhà cao cửa rộng nhưng gia đình tan vỡ; địa vị lớn lao nhưng tâm hồn cô đơn.
Bởi vì trái tim con người được dựng nên cho Thiên Chúa. Chỉ Thiên Chúa mới có thể lấp đầy khát vọng sâu thẳm ấy.
Mối phúc đầu tiên mà Chúa Giêsu công bố mời gọi chúng ta xét lại tương quan của mình với tiền bạc và của cải vật chất. Tôi đang làm chủ tiền bạc hay đang làm nô lệ cho nó? Tôi đang sử dụng của cải để phụng sự Chúa và tha nhân hay đang để của cải chi phối cuộc đời mình?
Xin Chúa ban cho chúng ta một tâm hồn nghèo khó, biết sống đơn sơ, thanh thoát và tín thác. Xin cho chúng ta biết tìm kiếm Nước Trời trước hết, vì chỉ có Thiên Chúa mới là gia nghiệp đích thực, là kho tàng không mối mọt nào có thể phá hủy và là hạnh phúc đời đời của chúng ta.
Lạy Chúa Giêsu, xin giải thoát con khỏi mọi ràng buộc của lòng tham và tính ích kỷ. Xin cho con biết sống nghèo khó theo Tin Mừng, để giữa những đổi thay của cuộc đời, con luôn nhận ra rằng chỉ mình Chúa là gia nghiệp và hạnh phúc đích thực của con. Amen.
