Thứ Tư Tuần XXXI Thường niên (Lc 14,25-33)
Đường Con Theo Chúa
Lasan Ngô Văn Vỹ, O.Cist.
Trong cuốn Đường Hy Vọng, Đức Hồng y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận từng dí dỏm nêu ra mười khuyết điểm của Chúa Giêsu. Nếu đọc Tin Mừng hôm nay, chúng ta có thể nhận ra thêm một “khuyết điểm” nữa: Chúa Giêsu không biết lấy lòng người khác! Người chẳng tìm cách nói những lời mật ngọt, êm tai để lôi kéo thêm nhiều môn đệ. Trái lại, khi thấy đám đông đi theo mình, Người quay lại và đưa ra những đòi hỏi hết sức quyết liệt: “Ai đến với tôi mà không dứt bỏ cha mẹ, vợ con, anh em, chị em, và cả mạng sống mình nữa, thì không thể làm môn đệ tôi được”.
Tại sao Chúa Giêsu lại đưa ra những điều kiện có vẻ khắt khe như thế? Phải chăng Người muốn con người từ bỏ gia đình, khinh thường tình thân và coi nhẹ mạng sống? Chắc chắn không phải vậy! Bởi chính Người đã dạy phải thảo kính cha mẹ, yêu thương tha nhân và hiến mạng sống để cứu độ con người. Ở đây, theo cách diễn tả mạnh mẽ của người Do Thái, “dứt bỏ” có nghĩa là đặt Chúa lên trên mọi tương quan và mọi giá trị khác. Gia đình là điều quý giá, mạng sống là hồng ân, nhưng không gì được phép chiếm chỗ của Thiên Chúa. Khi tình thân, lợi ích hay sự an toàn trở thành vật cản khiến ta không thể sống theo thánh ý Người, người môn đệ phải can đảm chọn Chúa.
Đây không phải là lời mời gọi dành riêng cho linh mục, tu sĩ hay đan sĩ, nhưng cho tất cả những ai muốn bước theo Đức Kitô, kể cả những người sống đời hôn nhân gia đình. Có người được mời gọi từ bỏ ý riêng để trung thành với lời khấn; có người phải hy sinh sở thích cá nhân để chu toàn trách nhiệm vợ chồng, cha mẹ; có người phải can đảm sống đức tin giữa một gia đình chưa biết Chúa.
Đối với nhiều người chúng ta, vốn sinh ra và lớn lên trong những gia đình Công giáo, việc giữ đạo đôi khi trở thành một nếp quen tương đối êm xuôi. Nhưng với những người chưa biết Chúa, quyết định đón nhận đức tin có khi phải trả giá rất đắt: bị gia đình phản đối, bị người thân xa lánh, thậm chí phải chịu nhiều thiệt thòi.
Một chứng từ thật cảm động là câu chuyện của em Lê Trúc Lâm, quê ở Rạch Giá, Kiên Giang, sinh ra trong một gia đình có truyền thống Phật giáo. Từ nhỏ, em thường theo bà và gia đình đi chùa lễ Phật, tụng kinh. Thế nhưng, năm 2017, khi mới 14 tuổi, đang học lớp 8, em tình cờ xem được một video Thánh lễ do Đức Tổng Giám mục Phaolô Bùi Văn Đọc chủ sự trên YouTube. Từ sự tò mò ban đầu, em dần bị thu hút bởi các Thánh lễ và những bài giảng của Đức cha Louis Nguyễn Anh Tuấn. Em cảm nhận được tình yêu Thiên Chúa và sự sốt sắng của người Công giáo khi tham dự phụng vụ.
Từ đó, Trúc Lâm bắt đầu tìm hiểu đạo Công giáo và bày tỏ ước muốn được gia nhập Hội Thánh. Nhưng quyết định ấy không dễ dàng. Khi nghe em muốn theo đạo, bà nội buồn lòng, trách em đã không còn gắn bó với truyền thống gia đình. Một người cậu ở Canada cũng phản đối và đưa ra những lời chỉ trích về Công giáo. Trước những phản ứng ấy, em không tranh cãi hay bất kính với người thân, nhưng kiên trì cầu nguyện cho gia đình và tìm cách giải thích về niềm tin của mình.
Điều đáng cảm phục là dù chưa được rửa tội, em vẫn thường xuyên đến nhà thờ tham dự Thánh lễ. Có những người bạn chế giễu rằng em chỉ sốt sắng nhất thời vì đạo còn mới lạ. Nhưng em quyết tâm chứng minh rằng tình yêu dành cho Chúa không phải là cảm xúc bồng bột. Em kiên trì tìm hiểu giáo lý, tham dự Thánh lễ gần hai năm và chờ đợi với lòng khao khát.
Ngày 24-10-2020, em chính thức lãnh nhận Bí tích Rửa Tội và Thêm Sức tại Giáo xứ Vị Hưng, Giáo phận Cần Thơ, chọn tên thánh Louis. Hôm sau, khi được rước Chúa lần đầu, em đã bật khóc vì quá hạnh phúc.
Điều kỳ diệu hơn cả là đức tin đã làm em thay đổi. Từ một cậu bé tiêu xài phung phí, nóng nảy và ham chơi, em bắt đầu biết tiết kiệm, quan tâm đến người khác, làm việc bác ái và sống yêu thương hơn. Chính sự biến đổi ấy dần làm cho những người thân trong gia đình cảm thông và ủng hộ em. Bà nội vui vẻ nhắc em ăn chay, còn cha mẹ ở xa cũng động viên em cố gắng sống đạo tốt. (Nguồn: Maria Phạm Ngọc Thảo, “Cậu bé 14 tuổi gặp Chúa nhờ video Công giáo”, Tổng Giáo phận Sài Gòn, ngày 21-4-2021.)
Câu chuyện ấy cho chúng ta thấy: theo Chúa không có nghĩa là hết yêu gia đình, nhưng là đặt Chúa lên trên hết để biết yêu gia đình cách đúng đắn và sâu sắc hơn. Một thiếu niên 14 tuổi còn có thể can đảm lựa chọn Đức Kitô và kiên trì với lựa chọn ấy, chẳng lẽ chúng ta, những người đã mang danh Kitô hữu nhiều năm, lại không đủ can đảm sống trọn vẹn những đòi hỏi của Tin Mừng?
Chúa Giêsu còn đưa ra một điều kiện khác: “Ai không vác thập giá mình mà đi theo tôi, thì không thể làm môn đệ tôi được”. Đi theo Chúa giống như một hành trình leo núi. Thập giá chẳng khác nào cây gậy của người lữ hành: tuy có vẻ nặng nề, nhưng lại giúp người ta dò đường, chống đỡ và giữ thăng bằng trên những đoạn đường hiểm trở. Thập giá có thể là những đau khổ, bệnh tật, hiểu lầm, hy sinh, những đòi hỏi của bổn phận và cả những cuộc chiến đấu với chính mình. Đón nhận thập giá không phải là tìm kiếm đau khổ, nhưng là trung thành với tình yêu và chân lý ngay cả khi phải trả giá.
Bởi thế, Chúa Giêsu kể tiếp dụ ngôn người xây tháp và vị vua chuẩn bị ra trận. Cả hai đều phải tính toán kỹ lưỡng trước khi bắt đầu. Theo Chúa cũng vậy: không thể chỉ dựa vào cảm xúc nhất thời, sáng nắng chiều mưa, nhưng cần một quyết định trưởng thành, dứt khoát và kiên trì. Không thể vừa muốn làm môn đệ Chúa, vừa làm nô lệ cho danh vọng, tiền bạc và những đam mê trần thế.
Quả thật, có rất đông người đi theo Chúa, nhưng không phải tất cả đều thực sự là môn đệ Người. Người đến nhà thờ chưa hẳn đã sống đức tin; người tuyên xưng “Lạy Chúa, lạy Chúa” chưa hẳn đã thi hành ý Chúa. Điều làm nên người môn đệ đích thực chính là biết từ bỏ và vác thập giá mỗi ngày.
Trong bài giảng khai mạc sứ vụ Phêrô, Đức Thánh Cha Phanxicô từng cảnh báo: “Khi chúng ta bước đi mà không có Thánh Giá, khi chúng ta xây dựng mà không có Thánh Giá, và khi chúng ta tuyên xưng Đức Kitô mà không có Thánh Giá, chúng ta không phải là môn đệ của Chúa”.
Theo Chúa không phải là chọn một con đường dễ dàng, nhưng là chọn một tình yêu đáng để chúng ta hiến dâng cả cuộc đời. Ước gì mỗi người chúng ta không chỉ mang danh Kitô hữu, nhưng thực sự trở thành môn đệ Đức Kitô: biết yêu thương gia đình mà không đặt gia đình trên Thiên Chúa, biết quý trọng sự sống mà không sợ hy sinh vì chân lý, và biết vác thập giá với lòng trung thành cho đến cùng.
