Chúa nhật XXIX thường niên A
TRẢ VỀ THIÊN CHÚA
Is 45,1.4-6; 1 Tx 1,1-5b; Mt 22,15-21
Đức TGM Giuse Ngô Quang Kiệt
Người Pharisêu cấu kết với phe Hêrôđê tìm cách hại Chúa. Họ gài bẫy bằng cách đặt ra một câu hỏi hóc búa: “Có được phép nộp thuế cho Xêda hay không”? Đây là một câu lưỡng đao luận. Trả lời đàng nào cũng chết. Nếu nói phải nộp thuế, Chúa sẽ bị kết án là theo đế quốc phản bội dân tộc. Nếu bảo không nộp thuế, Chúa sẽ bị tố cáo là phản loạn chống lại chính quyền. Trước câu hỏi đầy cạm bẫy hiểm độc này, Chúa phản ứng bằng hai động thái.
Động thái thứ nhất, Chúa vạch trần thái độ đạo đức giả của họ. Không những công khai chỉ trích họ là “những kẻ đạo đức giả”, Chúa còn chứng minh họ thật sự vô cùng giả dối, khi bảo họ: “Cho tôi xem đồng tiền nộp thuế”. Trên đồng tiền nộp thuế có in hình hoàng đế Xêda với danh hiệu Augustus Divi Filius, có nghĩa là Augusto con của thần thánh. Ông tự xưng mình là thần thánh. Theo luật Môsê việc mang trong mình những biểu tượng thần linh bị coi là tôn thờ ngẫu tượng. Người Pharisêu luôn tự hào là giữ luật rất nghiêm ngặt. Nhưng Chúa vừa hỏi, họ đã có ngay biểu tượng thần linh trong túi. Đó là đạo đức giả.
Động thái thứ hai, Chúa giải quyết rốt ráo vấn đề bằng đưa ra câu trả lời vừa bất ngờ vừa soi sáng: “Của Xêda trả về Xêda; của Thiên Chúa, trả về Thiên Chúa”. Câu trả lời này có hai vế.
Vế thứ nhất: “Của Xêda, trả về Xêda”. Người Pharisêu thuộc lòng Kinh Thánh, chắc chắn phải biết sau khi tạo dựng trời đất, muôn vật muôn loài, Chúa đã trao cho con người quyền làm chủ: “Hãy làm bá chủ cá biển, chim trời, và mọi giống vật bò trên mặt đất” (St 1,28). Vì thế, trong xã hội, có quyền bính. Con người phải tuân phục quyền bính hợp pháp.
Vế thứ hai: “Của Thiên Chúa, trả về Thiên Chúa”. Quyền bính thế gian không tự mình mà có. Nhưng là do Chúa ban. Như Chúa đã khẳng định với Philatô: “Ngài chẳng có quyền gì đối với tôi, nếu Trời không ban cho ngài” (Ga 19,11). Quyền bính phát xuất từ đâu thì phải quy hoàn về đó. Đó là ý nghĩa “của Thiên Chúa, trả về Thiên Chúa”. Chính vì thế vua chúa trần gian, được Chúa trao quyền, vẫn phải thực hành quyền bính theo thánh ý Chúa, là phục vụ hoà bình, đem lại lợi ích cho người dân.
Thuộc lòng Kinh Thánh, người Pharisêu cũng phải biết, vua Kyrô được Thiên Chúa tuyển chọn và ban quyền bính để phục vụ hoà bình. Khi thống trị thế giới, vua Kyrô đã thực hiện đúng thánh ý Chúa. Vua cho dân lưu đày được trở về quê hương. Và còn truyền lệnh cho các nơi phải giúp đỡ đoàn người hồi hương tái thiết thành trì và đền thờ (x.Nkm 1,1-11).
Chúa tạo dựng toàn thể vũ trụ. Mặt trời, mặt trăng và tinh tú phải đi theo quỹ đạo Chúa đã chỉ định mới có trật tự. Vua chúa cũng phải đi theo đường lối của Chúa, mới đem đến hoà bình thịnh vượng cho thế giới. Chính vì thế, Thánh vịnh mời gọi toàn thể địa cầu “Hãy hát lên mừng Chúa một bài ca mới. Hãy dâng Chúa quyền lực và vinh quang”.
Thật kỳ diệu trí tuệ khôn lường của Chúa. Để trả lời cho một câu hỏi hóc búa, Chúa đã đưa ra một cách giải quyết trổi vượt. Họ hỏi một câu về chính trị. Chúa trả lời một câu về tôn giáo. Họ hỏi về thế gian. Chúa trả lời về Nước Trời. Họ hỏi để thắt nút. Chúa trả lời để mở nút. Họ hỏi để thu hẹp. Chúa trả lời để mở rộng. Họ hỏi để giam hãm. Chúa trả lời để tự do. Họ hỏi để hạ thấp. Chúa trả lời để nâng cao. Họ hỏi để giết chết. Chúa trả lời để cứu sống. Họ hỏi về hữu hạn. Chúa trả lời về vô hạn.
Khi trả lời cho người Pharisêu và phe Hêrôđê, Chúa muốn cải hoá họ để họ nhận biết chân lý và đạt tới sự sống đời đời. Họ oán thù nhưng Chúa đáp lại bằng yêu thương. Mời gọi họ vươn cao tâm hồn, mở rộng tầm mắt, để họ đạt tới ơn cứu độ. Chắc chắn Chúa mong cho các con cái của Chúa hãy sống theo viễn tượng tươi đẹp Chúa đã mở ra. Giống như tín hữu giáo đoàn Thessalonica đã được thánh Phaolô khen ngợi: “Chúng tôi không ngừng nhớ đến những việc anh em làm vì lòng tin, những nỗi khó nhọc anh em gánh vác vì lòng mến, và những gì anh em kiên nhẫn chịu đựng vì trông đợi Chúa chúng ta là Chúa Giêsu Kitô”.
Nếu chỉ có “Của Xêda, trả về Xêda” thì định mệnh con người chỉ kết liễu ở đời này. Là một vòng xoáy nghiệt ngã không lối thoát. Vì con người bị tham, sân, si chế ngự sẽ cư xử với nhau theo định luật mạnh được yếu thua. Thế giới không có Chúa là thế giới không có tương lai. Cuộc sống chìm trong bóng tối vì không có niềm hy vọng.
Nhưng may mắn chúng ta có “Của Thiên Chúa, trả về Thiên Chúa”. Thiên Chúa mới thực sự là Đấng điều hành vũ trụ. Thiên Chúa mới là tiếng nói cuối cùng. Điều đó đem đến cho thế giới một trật tự mới. Người bé nhỏ nghèo hèn cũng được tôn trọng. Vua chúa quan quyền cũng phải chịu xét xử. Tôn trọng luật của Thiên Chúa thế giới sẽ có hoà bình. Người tín hữu sống niềm tin của mình sẽ trở thành ánh sáng chiếu soi đêm tối trần gian. Như lời Tung hô Alleluia: “Giữa thế gian, anh em phải chiếu sáng như những vì sao trên vòm trời, là làm sáng tỏ lời ban sự sống”.
Hãy là những vì sao sáng soi trên bầu trời tăm tối. Hãy sống theo thánh ý Chúa. Hãy trả về Chúa quyền làm chủ vũ trụ. Xã hội sẽ tươi đẹp. Thế giới sẽ hoà bình.
