Chỉ có một điều cần thiết
(Các thánh Gia đình Betania: Mácta, Maria và Ladarô – Lc 10,38-42)
Minh Kông
“Maria đã chọn phần tốt nhất và sẽ không bị lấy đi.”
Có những ngôi nhà rất đẹp nhưng chỉ là nơi dừng chân. Cũng có những ngôi nhà rất đơn sơ, nhưng ai bước vào đều cảm thấy bình an vì ở đó có tình yêu, sự lắng nghe và sự hiện diện của Thiên Chúa. Bêtania là một ngôi nhà như thế. Đó là nơi Đức Giêsu thường lui tới, không phải vì sự sang trọng, mà vì Người tìm thấy ở đó những người bạn chân thành: Mácta, Maria và Ladarô.
Từ năm 2021, Giáo hội theo ý muốn của Đức Thánh Cha Phanxicô đã mở rộng lễ này, không chỉ tưởng nhớ thánh nữ Mácta như trước đây, mà kính chung ba anh chị em: Mácta, Maria và Ladarô. Điều ấy như muốn nhắc chúng ta rằng một cộng đoàn chỉ thực sự trở thành mái ấm của Chúa khi biết kết hợp cả ba chiều kích: phục vụ, chiêm niệm và làm chứng cho sự sống mới.
Trong bài Tin Mừng hôm nay, chúng ta chỉ gặp hai chị em Mácta và Maria.
Mácta là hình ảnh của người tận tụy. Chị tất bật chuẩn bị mọi thứ để đón tiếp Đức Giêsu. Công việc của chị thật đáng quý. Đức Giêsu không hề chê trách sự phục vụ ấy. Điều Người nhẹ nhàng nhắc nhở là nỗi lo lắng đã chiếm lấy tâm hồn chị. Khi công việc trở thành gánh nặng, nó dễ làm ta mất bình an, mất niềm vui, và thậm chí đánh mất cả sự hiện diện của Đấng mà mình đang phục vụ.
Maria thì ngồi dưới chân Chúa để lắng nghe lời Người. Chị không chọn sự nhàn hạ, nhưng chọn điều cốt yếu. Trước khi làm điều gì cho Chúa, chị muốn để Chúa nói với mình; trước khi phục vụ, chị để mình được Chúa yêu thương.
Vì thế, Đức Giêsu mới khẳng định: “Maria đã chọn phần tốt nhất.” Lời ấy không nhằm đề cao Maria để hạ thấp Mácta. Chúa không đặt hoạt động đối lập với cầu nguyện. Người chỉ xác định đâu là nền tảng. Nếu thiếu việc lắng nghe Chúa, hoạt động dễ trở thành bận rộn; nếu thiếu đời sống nội tâm, phục vụ dễ biến thành gánh nặng; nếu thiếu tình yêu, bổn phận chỉ còn là trách nhiệm khô khan.
Đối với đời sống đan tu, Tin Mừng này mang một ý nghĩa đặc biệt. Ơn gọi của chúng ta không chỉ là làm nhiều việc cho Chúa, nhưng trước hết là ở với Chúa. Vì thế, những giờ Kinh Phụng vụ, những khoảng thinh lặng, việc suy niệm Lời Chúa và chầu Thánh Thể không phải là khoảng nghỉ giữa các công việc, nhưng chính là mạch nguồn nuôi dưỡng mọi công việc.
Thánh Biển Đức đã mở đầu Tu Luật bằng lời mời gọi rất đơn sơ: “Hãy lắng nghe!” Người đan sĩ phải là người biết lắng nghe: lắng nghe Thiên Chúa, lắng nghe nhau và lắng nghe cả những chuyển động âm thầm trong chính tâm hồn mình. Chỉ người biết lắng nghe mới có thể phục vụ với sự khiêm nhường và bình an.
Ngày nay, ngay cả trong đời sống đan tu, vẫn có thể bị cuốn vào vòng xoáy của những công việc mục vụ, sản xuất, hay những phương tiện truyền thông… Những điều ấy đều cần thiết, nhưng không được phép lấy mất “phần tốt nhất”. Một đan viện sẽ không còn là đan viện nếu đánh mất bầu khí thinh lặng để gặp gỡ Thiên Chúa.
Chính vì thế, thánh Biển Đức trong Tu Luật, ngài không khởi đầu bằng lời mời gọi lao động, hy sinh hay khổ chế, nhưng bằng một lời rất đơn sơ: “Hãy lắng nghe!” Maria đã sống trọn tinh thần ấy khi ngồi dưới chân Chúa để lắng nghe Lời Người. Đó cũng là thái độ căn bản của người đan sĩ: trước khi làm điều gì cho Chúa, hãy để Chúa nói với mình; trước khi phục vụ anh chị em, hãy để trái tim mình được Lời Chúa uốn nắn và biến đổi.
Hình ảnh ba chị em ở Bêtania gợi lên vẻ đẹp của một cộng đoàn sống quanh Đức Kitô. Mácta phục vụ với đôi tay quảng đại, Maria lắng nghe bằng trái tim chiêm niệm, còn Ladarô là chứng nhân cho quyền năng phục sinh của Chúa. Ba con người, ba cách diễn tả tình yêu, nhưng chỉ có một trung tâm là Đức Kitô. Đó cũng là hình ảnh của mọi cộng đoàn thánh hiến, nơi mỗi người sống trọn đặc sủng của mình trong hiệp thông và bác ái.
Xin Chúa ban cho mỗi người chúng ta biết chọn “phần tốt nhất”, biết gìn giữ những giây phút ở bên Chúa như nguồn mạch nuôi dưỡng mọi công việc và mọi hy sinh. Ước gì mỗi cộng đoàn luôn trở thành một Bêtania của thời đại hôm nay, nơi đời sống cầu nguyện, tình huynh đệ và việc phục vụ hòa quyện làm một, để giữa một thế giới nhiều ồn ào và vội vã, sự hiện diện âm thầm của các đan sĩ vẫn là lời chứng sống động rằng: chỉ có một điều cần thiết, đó là ở lại trong tình yêu của Đức Kitô.
