Tỉnh thức để phục vụ
(Thứ Tư tuần XXIX TN – Ep 3,2-12; Lc 12,39-48)
Mặc Trình – PH*
Trong dân gian, chúng ta vẫn thường nghe: “Việc hôm nay, để mai thành việc khó”, hay “Nước đến chân mới chịu nhảy, nhiều khi chẳng còn kịp”. Thật vậy, có những điều nếu chậm trễ, chúng ta sẽ không còn cơ hội sửa lại. Lời Chúa hôm nay cũng nhắc nhở: “Chính giờ phút anh em không ngờ, thì Con Người sẽ đến” (Lc 12,40). Điều quan trọng không phải là biết Chúa đến lúc nào, nhưng là khi Chúa đến, Người sẽ thấy chúng ta đang sống thế nào. Đó chính là lời mời gọi tỉnh thức và trung tín mà Đức Giêsu gửi đến mỗi người.
Tỉnh thức không chỉ là thao thức chờ đợi một biến cố xảy ra, nhưng là chu toàn công việc chủ trao, ngay cả khi chủ chưa trở về. Vì thế, tỉnh thức gắn liền với lòng trung tín, được diễn tả qua hình ảnh người quản gia: người được chủ tín nhiệm trao phó trách nhiệm và sẽ phải trả lẽ về cách mình sử dụng những gì đã lãnh nhận.
Điều đáng chú ý là tư tưởng này cũng gặp thấy trong bài đọc I. Thánh Phaolô ý thức rằng ngài đã lãnh nhận ân sủng của Thiên Chúa để thi hành sứ vụ loan báo mầu nhiệm Đức Kitô cho muôn dân. Ngài không xem sứ vụ ấy như công trạng riêng, nhưng là hồng ân được trao ban để phục vụ người khác. Như thế, thánh Phaolô chính là hình ảnh của người quản gia trung tín: đón nhận ân sủng, sống trách nhiệm và làm cho ân sủng sinh hoa kết quả.
Trong đời sống đan tu, chúng ta cũng được trao phó biết bao hồng ân: thời gian, ơn gọi, cộng đoàn, Tu luật, việc học hành và những trách nhiệm hằng ngày. Tất cả không phải là sở hữu riêng, nhưng là những điều Chúa tín nhiệm giao cho chúng ta để gìn giữ, làm triển nở và nên thánh. Qua lời khấn trọn đời, chúng ta tự nguyện thuộc trọn về Chúa và dấn thân phục vụ Người. Bởi vậy, lời thánh Phaolô: “Tôi sống, nhưng không còn phải là tôi, mà là Đức Kitô sống trong tôi” (Gl 2,20), phải trở thành định hướng cho đời sống mỗi ngày.
Phêrô hỏi Đức Giêsu: “Lạy Chúa, Chúa nói dụ ngôn này cho chúng con hay cho mọi người?” (Lc 12,41). Chúa trả lời bằng hình ảnh người quản gia trung tín và khôn ngoan, được giao nhiệm vụ phân phát phần ăn cho gia nhân đúng giờ. Như thế, trung tín không chỉ là giữ gìn những gì mình được trao, nhưng còn là biết sử dụng những ân huệ ấy để phục vụ người khác. Người quản gia tốt không sống cho mình, nhưng chăm lo cho những người thuộc trách nhiệm của mình.
Đó cũng là tinh thần mà Tu luật thánh phụ Biển Đức mời gọi ngay trong Lời Mở Đầu: “Con ơi, hãy lắng nghe lời thầy dạy, ghé tai lòng con mà thuận tình đón nhận lời cha hiền khuyên nhủ và thực hiện cho bằng được”, để nhờ gắng công vâng phục, chúng ta trở về với Đấng mình đã xa lìa vì ươn lười bất tuân (câu 1-2). Trong đời đan tu, lòng trung tín được thể hiện qua những việc bình thường: đúng giờ kinh, nghiêm túc trong học tập, chu toàn lao động, vâng phục, nhẫn nại với anh em và khiêm tốn sửa mình khi được góp ý. Đôi khi chúng ta mong làm những việc lớn lao cho Chúa, trong khi điều Người chờ đợi chỉ là một việc nhỏ được thực hiện bằng tình yêu và lòng trung tín.
Trái lại, người quản gia bất tín bắt đầu từ suy nghĩ: “Chủ ta còn lâu mới về” (Lc 12,45). Khi quên mình chỉ là người được trao phó, ông dần sống theo ý riêng, sử dụng quyền hạn như thể mọi sự thuộc về mình. Sự bất tín ấy cũng có thể len lỏi vào đời sống người môn đệ: vẫn cầu nguyện, học hành, chu toàn công việc, nhưng trái tim không còn thuộc về Đấng mình đã chọn. Khi ấy, việc đạo đức dễ trở thành thói quen, kiến thức trở thành lý do để tự mãn, còn bổn phận chỉ còn là gánh nặng. Điều đáng sợ nhất là đánh mất lòng trung tín từ bên trong, dù bên ngoài vẫn có vẻ chu toàn.
Thánh vịnh đáp ca hôm nay mời gọi chúng ta vui mừng kín múc nguồn ơn cứu độ và loan báo những kỳ công của Chúa. Được Chúa yêu thương và trao ban ân sủng, chúng ta không thể chỉ giữ những hồng ân ấy cho riêng mình, nhưng phải làm cho tình yêu Chúa được tỏ lộ qua đời sống. Đối với người đan sĩ, việc loan báo Tin Mừng trước hết được thực hiện bằng một đời sống thuộc trọn về Chúa, trung tín trong cầu nguyện, khiêm nhường trong phục vụ và bác ái trong tương quan với anh em.
Vì thế, lời Chúa hôm nay nhắc chúng ta: “Ai đã được cho nhiều thì sẽ bị đòi nhiều” (Lc 12,48). Như lời Cha Tổ phụ Biển Đức Thuận: “Chúng tôi phải nên thầy dòng thật, bằng không chỉ là phỉnh dối người ta” (Di Ngôn 134). Tỉnh thức chính là trở về với bổn phận mỗi ngày, để những gì chúng ta đã lãnh nhận thực sự trở thành hoa trái của ân sủng.
Lạy Chúa, xin cho chúng con biết trân trọng những hồng ân Chúa trao, trung tín trong từng bổn phận và quảng đại phục vụ anh em. Xin cho chúng con không chỉ lắng nghe Lời Chúa, nhưng còn để Lời Người biến đổi cuộc đời mình, hầu khi Chúa đến, Người thấy chúng con vẫn đang tỉnh thức và tận tâm thi hành điều Người đã trao phó. Amen.
