Điều kiện để làm môn đệ
Thứ Tư tuần XXXI – Pl 2,12-18; Lc 14,25-33
Lễ nhớ Thánh Carôlô Bôrômêô, Giám mục
Minh Kông
Khi đọc bài Tin Mừng hôm nay, chúng ta có thể liên tưởng đến câu nói dân gian: “Muốn ăn đậu phụ tương tàu, mài dao, đánh kéo gọt đầu đi tu”. Người Tây phương cũng có câu: “Áo tu không làm nên thầy tu”. Còn Đức Giêsu khẳng định: “Ai không vác thập giá mình mà đi theo tôi, thì không thể làm môn đệ tôi được”.
Ba câu nói, tuy cách diễn đạt khác nhau, nhưng đều gợi lên một điều: muốn bước vào một con đường, người ta phải chấp nhận những điều kiện của con đường ấy. Đặc biệt, muốn trở thành môn đệ Đức Kitô, chúng ta không chỉ mang danh Kitô hữu, nhưng còn phải để cho Tin Mừng biến đổi cuộc đời mình.
Trước hết, làm môn đệ Chúa là yêu mến Người trên hết mọi sự. Đức Giêsu nói ai đến với Người mà không dứt bỏ những tình cảm thân thiết nhất, kể cả cha mẹ, vợ con, anh chị em và chính mạng sống mình, thì không thể làm môn đệ Người. Đây không phải là lời mời gọi chúng ta khinh thường hay bỏ bê những người thân yêu, nhưng là đòi hỏi phải dành cho Thiên Chúa vị trí ưu tiên tuyệt đối. Khi tình yêu dành cho Chúa trở thành trung tâm, chúng ta sẽ biết yêu thương gia đình và tha nhân đúng cách, bằng một tình yêu tự do, quảng đại và không chiếm hữu.
Thứ đến, làm môn đệ Chúa là sẵn sàng từ bỏ chính mình và vác thập giá. Đức Giêsu không che giấu những đòi hỏi của con đường theo Người. Thập giá ấy có thể là những bổn phận âm thầm hằng ngày, những giới hạn của bản thân, những khác biệt trong đời sống cộng đoàn, những hiểu lầm và hy sinh không thể tránh khỏi. Vác thập giá không phải là miễn cưỡng chịu đựng trong buồn bực, nhưng là đón nhận với lòng yêu mến, kết hợp những hy sinh nhỏ bé của mình với thập giá Đức Kitô. Chúng ta không thể vừa muốn theo Chúa, vừa khư khư giữ lấy cái tôi ích kỷ, lòng tự ái, sự kiêu căng và những đam mê cản trở mình sống theo Tin Mừng.
Để làm rõ điều ấy, Đức Giêsu đưa ra hai hình ảnh: người muốn xây tháp phải ngồi xuống tính toán phí tổn; vị vua muốn ra trận phải cân nhắc tương quan lực lượng. Qua đó, Người mời gọi chúng ta suy xét nghiêm túc trước khi quyết định bước theo Người. Làm môn đệ không phải là một cảm xúc nhất thời, nhưng là một chọn lựa đòi hỏi sự dấn thân trọn vẹn và lòng trung thành đến cùng. Chúng ta cần tự hỏi: mình có thực sự sẵn sàng từ bỏ những gì cản trở tình yêu dành cho Chúa không? Mình có đủ can đảm đón nhận những hy sinh của đời sống Kitô hữu không?
Và Đức Giêsu kết luận bằng một lời rất quyết liệt: “Ai trong anh em không từ bỏ hết những gì mình có, thì không thể làm môn đệ tôi được”. Từ bỏ ở đây không nhất thiết là vứt bỏ mọi của cải, nhưng là không để bất cứ điều gì chiếm chỗ của Thiên Chúa trong tâm hồn. Tiền bạc, địa vị, danh vọng và cả những mối tương quan tốt đẹp đều cần được đặt dưới ánh sáng Tin Mừng, để trở thành phương tiện yêu thương chứ không phải những ràng buộc khiến chúng ta xa Chúa.
Lời Tin Mừng ấy được soi sáng thêm qua bài đọc thứ nhất. Thánh Phaolô khuyên tín hữu Philipphê hãy đem ơn cứu độ ra thực hành, vì chính Thiên Chúa tác động nơi họ, để họ vừa muốn vừa làm những điều đẹp lòng Người. Như thế, việc từ bỏ và vác thập giá không chỉ dựa vào sức riêng, nhưng trước hết là đáp lại ân sủng Chúa. Thánh Phaolô còn mời gọi họ sống tinh tuyền, không trách cứ, giữa một thế hệ gian tà, và chiếu sáng như những vì sao trên vòm trời. Người môn đệ đích thực không chỉ nói về Chúa, nhưng còn làm chứng cho Người bằng chính đời sống mình.
Hôm nay, Giáo hội kính nhớ thánh Carôlô Bôrômêô, vị mục tử đã quảng đại dấn thân canh tân Giáo hội và chăm lo cho đoàn chiên. Đời sống của ngài nhắc chúng ta rằng muốn phục vụ Chúa và tha nhân cách chân thành, trước hết phải biết từ bỏ chính mình, sống điều mình rao giảng và trung thành với sứ mạng được trao phó.
Đối với chúng ta là những đan sĩ, lời Chúa càng mời gọi chúng ta trở về với điều cốt yếu: thinh lặng để lắng nghe, cầu nguyện để được thanh luyện và trung thành trong những bổn phận nhỏ bé mỗi ngày. Bởi lẽ, tu phục không làm nên người tu sĩ, cũng như danh hiệu Kitô hữu chưa đủ để chứng minh chúng ta là môn đệ Chúa. Điều quan trọng là đời sống chúng ta có phản chiếu tinh thần Đức Kitô hay không.
Lạy Chúa Giêsu, xin ban cho chúng con ơn can đảm để chọn Chúa trên hết mọi sự, biết từ bỏ những gì cản trở tình yêu và vui lòng vác thập giá mỗi ngày. Xin đừng để chúng con chỉ tôn kính thập giá của Chúa, nhưng lại trốn tránh thập giá của mình hoặc bắt anh em phải gánh thay. Ước gì nhờ ân sủng Chúa, chúng con biết sống trung thành với ơn gọi, trở nên những môn đệ đích thực và chiếu tỏa ánh sáng Tin Mừng giữa lòng thế giới. Amen.
