Thứ Hai Tuần XXXII Thường niên (Lc 17,1-6)
Đức Tin Có Đôi Tay
Lasan Ngô Văn Vỹ, O.Cist.
Trong cuộc sống, có những người chỉ cần gặp một lần cũng khiến ta cảm thấy được khích lệ, yêu thương và muốn sống tốt hơn. Nhưng cũng có những người, chỉ qua một lời nói hay một cách hành xử, lại khiến ta thất vọng, mất niềm tin và thậm chí xa rời Chúa. Điều đó cho thấy đời sống của mỗi người không chỉ ảnh hưởng nơi bản thân, nhưng còn tác động đến hành trình đức tin của những người chung quanh.
Tin Mừng hôm nay (Lc 17,1-6) trình bày ba lời dạy tưởng như rời rạc, nhưng thực ra chúng liên kết chặt chẽ với nhau: đừng làm cớ cho người khác vấp ngã, hãy tha thứ không giới hạn và hãy có một đức tin mạnh mẽ. Đó cũng chính là ba biểu hiện cụ thể của người môn đệ Đức Kitô.
Trước hết, Chúa Giêsu cảnh báo: “Không thể không có những cớ làm cho người ta vấp ngã, nhưng khốn cho kẻ làm cớ cho người ta vấp ngã!” Rồi Người dùng một hình ảnh rất mạnh: thà buộc cối đá lớn vào cổ mà ném xuống biển còn hơn làm cớ cho một trong những kẻ bé nhỏ sa ngã.
Tại sao Chúa nghiêm khắc như thế? Bởi vì đức tin là một hồng ân vô giá, và mỗi người đều có trách nhiệm gìn giữ, nâng đỡ đức tin của anh chị em mình. Gương xấu không chỉ là xúi giục người khác phạm tội, mà còn là đời sống thiếu nhất quán giữa lời nói và việc làm. Chúng ta nói về tình yêu nhưng lại sống ích kỷ; rao giảng sự thật nhưng lại gian dối; khuyên người khác cầu nguyện nhưng chính mình lại nguội lạnh. Khi ấy, đời sống chúng ta có thể trở thành một chướng ngại khiến người khác khó nhận ra dung mạo Thiên Chúa.
Thánh Phaolô từng quả quyết: “Nếu một thức ăn làm cớ cho người anh em tôi sa ngã, tôi sẽ không bao giờ ăn thịt nữa” (1 Cr 8,13). Đức tin trưởng thành không chỉ hỏi: “Tôi có quyền làm điều này không?”, mà còn biết tự hỏi: “Điều tôi làm có giúp ích hay làm tổn thương đức tin của người khác không?”
Thứ đến, Chúa Giêsu dạy các môn đệ: “Nếu người anh em xúc phạm đến anh một ngày bảy lần, rồi bảy lần trở lại nói: ‘Tôi hối hận’, thì anh cũng phải tha cho nó.” Nếu tránh gây vấp phạm là trách nhiệm, thì tha thứ chính là hoa trái của tình yêu.
Tha thứ vốn không dễ dàng, nhất là khi người làm tổn thương ta lại là người thân thiết, người ta từng tin tưởng và yêu thương. Bản năng tự nhiên thường khiến chúng ta muốn đáp trả, ghi nhớ lỗi lầm hoặc giữ khoảng cách bằng sự lạnh lùng. Nhưng Chúa Giêsu mời gọi chúng ta bước ra khỏi vòng luẩn quẩn của oán giận để đi vào con đường của lòng thương xót.
Tha thứ không có nghĩa là coi điều sai trái như không có gì, cũng không phải là dung túng cho sự bất công. Tha thứ là không để vết thương biến trái tim mình thành nơi nuôi dưỡng hận thù. Đó là trao phó công lý cho Thiên Chúa và mở ra cho người anh em cơ hội hoán cải.
Thánh Maria Goretti, trước khi qua đời vì những vết thương do kẻ tấn công gây ra, đã tha thứ cho anh ta. Nhiều năm sau, khi người ấy hoán cải, mẹ của thánh nữ cũng sẵn lòng đón nhận ông. Một tình yêu vượt quá sức tự nhiên của con người! Đó chính là sức mạnh của ân sủng, khi đức tin biến một trái tim bị tổn thương thành trái tim biết yêu thương.
Cuối cùng, trước những đòi hỏi quá lớn lao ấy, các tông đồ thưa với Chúa: “Xin Thầy ban thêm lòng tin cho chúng con!” Các ông hiểu rằng, để không làm người khác vấp ngã và có thể tha thứ không giới hạn, con người không thể chỉ cậy dựa vào sức riêng, nhưng cần đến ân sủng Thiên Chúa.
Chúa Giêsu trả lời bằng hình ảnh hạt cải nhỏ bé: “Nếu anh em có lòng tin lớn bằng hạt cải, thì dù anh em có bảo cây dâu này: ‘Hãy bật rễ lên, xuống dưới biển kia mà mọc’, nó cũng sẽ vâng lời anh em.” Điều Chúa muốn nhấn mạnh không phải là vẻ bề ngoài của đức tin, nhưng là sức mạnh của một đức tin chân thật, biết cậy dựa hoàn toàn vào Thiên Chúa.
Đức tin không chỉ được đo bằng những lời kinh chúng ta đọc, những thánh lễ chúng ta tham dự hay những lời tuyên xưng ngoài môi miệng, nhưng còn được nhận ra qua cách chúng ta sống: biết giữ gìn đức tin của nhau, biết tha thứ cho nhau và kiên trì yêu thương ngay cả khi điều ấy vượt quá sức mình.
Lạy Chúa, xin ban thêm đức tin cho chúng con, để từng lời nói và việc làm của chúng con không trở thành cớ cho anh chị em vấp ngã, nhưng trở nên nhịp cầu đưa họ đến gần Chúa hơn; xin cho chúng con biết tha thứ như Chúa đã tha thứ và yêu thương như Chúa đã yêu thương. Amen.
