CN XXX TN NĂM A
(Xh 22,20-26; 1Tx 1-5b; Mt 22, 34-40)
ĐIỀU RĂN QUAN TRỌNG
Sr. M. Têrêsa Avila Thảo, Phước Hải
Con người thường mải miết tìm kiếm những điều vĩ đại, nhưng lại không nhận ra rằng những điều vĩ đại nhất vẫn luôn ẩn tàng trong những điều bình dị và gần gũi nhất mỗi ngày, đó chính là tình yêu. Phụng vụ Lời Chúa hôm nay nhắc nhớ và mở ra cho chúng ta một chân lý cốt lõi đó là điều răn quan trọng nhất chính là lòng mến Chúa và tình yêu thương đồng loại .
- Mến Chúa
Điều răn mến Chúa, là điều răn đứng đầu nghĩa là khởi đầu và là cùng đích của mọi giới răn và của mọi lề luật. Cho nên, giữ luật hay sống giới răn, đó chính là khởi đi từ lòng mến, ở lại trong lòng mến và hướng tới lòng mến. Bởi vì, khi giữ mọi lề luật, mọi giới răn đều nhằm giúp cho lòng mến chúng ta quy về Chúa. Chính trong Tin mừng hôm nay Chúa Giêsu chỉ cho chúng ta thấy rõ điều răn quan trọng nhất là: “Yêu mến Đức Chúa hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn” (Mt 22,37). Quả thế, lề luật đối với người Do thái như là nền tảng cho đời sống luân lý. Họ tôn sùng lề luật, họ say mê lề luật, họ tuyệt đối tin vào lề luật, tin vào Thiên Chúa nhưng họ bị cái đích khác chi phối. Những người Biệt phái này đã đặt đích điểm của họ vào danh vọng, chức quyền, muốn hơn người khác và trên hết là họ muốn loại trừ Đức Giêsu. Vì vậy, họ sai một thầy thông luật đến để đặt câu hỏi với Đức Giêsu, rằng giới răn nào là quan trọng. Biết được tâm địa của họ, Đức Giêsu hướng đến giới răn quan trọng là “mến Chúa và yêu người”. Nhóm Biệt phái đã nhân danh Thiên Chúa mà đội lốt dưới tấm áo choàng thiêng thánh, họ tuyên bố rằng họ yêu mến Thiên Chúa, nhưng trên thực tế, họ chỉ nhân danh Thiên Chúa để che mắt thiên hạ, khi họ dùng quyền lực để gò ép người khác sống theo lối sống của họ đặt ra, chứ không phải lề luật của Chúa. Như vậy, chính họ biến cuộc sống trở nên cằn cỗi, lệch lạc và ích kỷ! Phần Chúa Giêsu, Ngài lại chỉ cho chúng ta cách thức mến Chúa là yêu mến bằng cả con tim của chúng ta. Vì yêu mà Chúa Giêsu đã hoàn tất công trình cứu chuộc, đây là một hành trình yêu mến Chúa Cha và hiến mình vì nhân loại. Nơi Người, tình yêu Thiên Chúa và tình yêu con người gặp nhau cách trọn vẹn, nhất là nơi mầu nhiệm Thập Giá. Và trong bài đọc II (x. 1Tx 1-5b) thánh Phaolô cũng cho chúng ta thấy cách thức yêu mến Chúa. Chỉ một đoạn ngắn, thánh nhân đã nhiều lần quy về Thiên Chúa: “Còn anh em, anh em đã bắt chước chúng tôi và noi gương Chúa […] Lời Chúa đã vang ra […] đâu đâu người ta cũng nghe biết lòng tin anh em đặt vào Thiên Chúa […] anh em đã từ bỏ ngẫu tượng mà quay về với Thiên Chúa thế nào, để phụng sự Thiên Chúa hằng sống, Thiên Chúa thật”. Đàng khác, thánh nhân cũng bày tỏ tình yêu của mình đối với các tín hữu Thêxalônica, dù họ là những người vừa mới tin theo đạo nhưng họ thật sự đã yêu mến Thiên Chúa “đã nên mẫu mực cho mọi kẻ tin đạo trong xứ Macêđônia và Akaia.” Về phần các tín hữu Thêxalônica, họ cũng đã chứng tỏ là những con người đại lượng, vì họ đã “đón nhận lời Chúa giữa bao nỗi gian truân với niềm vui do Thánh Thần ban cho”.
Vì vậy, tình yêu đối với Thiên Chúa phải là tình yêu trọn vẹn (x. Đnl 6,5), nghĩa là đừng yêu Chúa bằng một phần con người, nhưng bằng cả con người. Vì chỉ khi chúng ta để cho Thiên Chúa chiếm trọn trái tim của chúng ta thì tình yêu của chúng ta mới không còn nhỏ hẹp, không còn tính toán. Thánh Têrêsa Avila từng dạy rằng: “Thiên Chúa không nhìn xem bạn làm bao nhiêu việc, nhưng nhìn xem bạn yêu Ngài bao nhiêu.”
- Yêu người
Yêu thương người khác không chỉ giúp đỡ họ về vật chất, nhưng còn là cho đi chính bản thân mình nữa, nghĩa là quên mình để hiến thân phục vụ tha nhân như Kahlil Gibram đã nói: “Bạn cho đi quá ít khi mới cho đi của cải. Chỉ khi nào cho đi chính mình, bạn mới thực sự cho đi”. Và Mẹ Teresa Calcutta cũng nói: “Kitô hữu là người trao ban chính thân mình cho tha nhân”. Trong bài đọc I (x. Xh 22,20-26) Thiên Chúa đã dạy chúng ta về sự yêu thương đối với đồng loại, đó là làm sao con người luôn có mối tương quan hài hòa và quảng đại với nhau, như là một dân được tuyển chọn. Và Ngài đã đưa ra một chuỗi lệnh cấm ngược đãi đối với một số người được cho là những người yếu thế và bất hạnh như ngoại kiều, mẹ góa, con côi…bởi Đức Chúa luôn bảo vệ họ, và tiếng kêu cứu từ những con người bất hạnh này sẽ được Thiên Chúa lắng nghe và trợ giúp. Ngay cả trong những lúc túng thiếu, bần cùng, thì Thiên Chúa vẫn xem họ là dân của Người, và vì thế họ phải được đối xử bằng sự yêu thương và nhân từ độ lượng. Hơn thế nữa, trong Tin Mừng Chúa Giêsu dạy: “hãy yêu người thân cận như chính mình” (Mt 22,39). Quả thật, lời dạy của Chúa quá tuyệt diệu, nó tương ứng với khát vọng thâm sâu của trái tim con người. Vì, con người được dựng nên để yêu và được yêu, bơi vì Thiên Chúa là tình yêu, và Người dựng nên chúng ta để chúng ta thông dự vào tình yêu của Người và thông truyền tình yêu này cho nhau. Để làm được điều này chúng ta cần ơn có Chúa, như lời căn dặn của Thánh Gioan dành cho chúng ta là: “Nếu ai nói: ‘Tôi yêu mến Thiên Chúa’ mà lại ghét anh em mình, người ấy là kẻ nói dối; vì ai không yêu thương người anh em mà họ trông thấy, thì không thể yêu mến Thiên Chúa mà họ không trông thấy” (1 Ga 4,20). Cho nên, yêu thì phải hy sinh và phục vụ, chứ không chỉ đứng đó và “chỉ tay năm ngón”. Và Thánh nhân xác định rằng: “Ai yêu mến Thiên Chúa, thì cũng yêu thương anh em mình” (1Ga 4,21). Cho nên, yêu người là điều chúng ta phải làm vì “yêu thương là chu toàn lề luật” (Rm 13,10).
Như vậy, yêu người không phải là một cảm xúc hời hợt hay lý thuyết suông, mà là một hành động dấn thân trọn vẹn. Vì, yêu thương người khác chính là con đường ngắn nhất để đưa con người về với Thiên Chúa và gần lại với anh chị em mình. Cho nên, chúng ta cần mở lòng ra để quan tâm đến những mảnh đời bất hạnh, tha thứ và trao ban chính mình cho tha nhân. Như thế, chúng ta đã chu toàn trọn vẹn lề luật và làm cho tình yêu của Thiên Chúa được hiện thực hóa một cách sống động giữa trần gian.
- Đem lại sự sống đời đời
Yêu mến Thiên Chúa và yêu người là hai điều răn không thể tách rời nhau. Vì, khi yêu Thiên Chúa chắc chắn dẫn đến yêu tha nhân và tình yêu tha nhân cần được xây dựng từ lòng yêu mến Thiên Chúa. Cho nên, giới răn mến Chúa, yêu người là tối thượng và bao trùm hết mọi giới răn khác. Vì thế, ai giữ trọn giới răn này thì được xem là đã giữ trọn tất cả các điều răn khác như lời thánh Phaolô dạy: “Thật thế, các điều răn như: ngươi không được ngoại tình, không được giết người, không được trộm cắp, không được ham muốn, cũng như các điều răn khác, đều tóm lại trong lời này: ngươi phải yêu người thân cận như chính mình. Đã yêu thương thì không làm hại người đồng loại; yêu thương là chu toàn Lề Luật vậy” (Rm 13,9-10). Quả thật, tình yêu Thiên Chúa và tình yêu tha nhân làm nên một giới luật duy nhất là Yêu Thương. Bởi vậy mà Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI mời gọi chúng ta hãy noi gương mẹ Têrêsa Calcutta, luôn canh tân khả năng yêu thương tha nhân của mình từ việc gặp gỡ Chúa Giêsu Thánh Thể (x. Đức Giáo hoàng Biển Đức XVI, Thông điệp Thiên Chúa là Tình Yêu, số 18); và trong Tông huấn Giáo Hội tại Á Châu dạy: “Việc công bình, bác ái và thương xót phải gắn bó mật thiết với đời sống cầu nguyện và chiêm niệm đích thực, và thật vậy, chính cũng một tu đức này là nguồn suối của mọi công trình rao giảng Tin Mừng của chúng ta”. Quả thật, câu kết của kinh Mười Điều Răn: “Mười điều răn tóm về hai điều này mà nhớ: Trước kính mến một Thiên Chúa trên hết mọi sự. Sau lại yêu người như mình ta vậy”. Thật thế, mến Chúa và yêu người là điều kiện để chúng ta bước vào sự sống đời đời, vì sự sống đời đời chính là phần thưởng chúng ta hằng mong ước, nhưng để có được phần thưởng này đòi hỏi chúng ta phải thực hiện ngay từ giây phút hiện tại khi làm việc lành và mỗi cử chỉ yêu thương được thực thi theo tinh thần của Lời Chúa. Như thế, những hạt giống gieo vào dòng thời gian nhưng sẽ trổ sinh hoa trái trong cõi vĩnh hằng.
Mến chúa yêu người chính là chìa khóa của sự sống đời đời, cho nên chúng ta cần biết sống trọn vẹn giới răn mến Chúa yêu người, để mai ngày được bước vào sự sống vĩnh cửu, đó chính là Thiên Chúa, Đấng là tình yêu.
Điều răn quan trọng không dừng lại ở hình thức vụ luật hay phô trương mà được cô đọng trọn vẹn trong chân lý mến Chúa và yêu người. Lòng mến Chúa là nguồn mạch thiêng liêng, còn tình yêu tha nhân là hoa trái cụ thể qua từng hành động bác ái, dấn thân mỗi ngày. Vì thế, điều răn yêu thương không phải là điều chúng ta chỉ chờ thực hiện trong tương lai, nhưng phải được bắt đầu ngay từ hôm nay, trong từng chọn lựa và trong các mối tương quan của chúng ta.
Lạy Chúa, xin dạy chúng con biết sống mến Chúa và yêu người qua từng hành động bác ái mỗi ngày, để nhờ đó chúng con được bước vào sự sống đời đời bên Ngài. Amen.
