Thứ Hai, Tuần XXIX Thường niên (Lc 12,13-21)
Sắm sẵn của cải chân thật
Lasan Ngô Văn Vỹ, O.Cist.
Một trong những niềm vui lớn của cha mẹ khi tuổi già là được chia gia tài cho con cái. Gia tài không chỉ là tiền bạc, nhà cửa hay đất đai, nhưng còn là dấu chỉ tình thương và sự hy sinh của cha mẹ dành cho con. Thế nhưng, cũng chính vì gia tài mà biết bao gia đình rơi vào cảnh bất hòa, anh em ruột thịt tranh giành, cha mẹ đau lòng, tình nghĩa gia đình tan vỡ. Của cải vốn được tạo ra để phục vụ tình yêu, nhưng khi lòng tham chiếm lấy con người, nó lại trở thành nguyên nhân hủy hoại tình yêu.
Bởi thế, người ta vẫn nói: Tiền bạc là tên đầy tớ tốt, nhưng là ông chủ xấu. Tiền bạc tự nó không xấu. Vấn đề nằm ở chỗ chúng ta làm chủ của cải hay để của cải làm chủ mình. Khi tiền bạc được dùng để nuôi sống gia đình, giúp đỡ người nghèo và phục vụ công ích, nó trở thành phương tiện của tình yêu. Nhưng khi con người sẵn sàng gian dối, bóc lột, bất chấp lương tâm để tích lũy của cải, thì tiền bạc đã chiếm chỗ của Thiên Chúa trong tâm hồn.
Thánh Phaolô gọi lòng tham là thờ ngẫu tượng: “Tham lam cũng là thờ ngẫu tượng” (Cl 3,5). Thờ ngẫu tượng không chỉ là quỳ lạy những pho tượng vô tri, nhưng còn là dành cho một thụ tạo vị trí tuyệt đối vốn chỉ thuộc về Thiên Chúa. Khi tiền bạc trở thành điều chúng ta yêu mến trên hết, khi lợi nhuận quan trọng hơn lương tâm, khi quyền lợi cá nhân lớn hơn tình nghĩa anh em, chúng ta đã biến của cải thành thần tượng của đời mình.
Tin Mừng hôm nay mở đầu bằng lời yêu cầu của một người muốn Chúa Giêsu đứng ra phân xử chuyện chia gia tài: “Thưa Thầy, xin bảo anh tôi chia phần gia tài cho tôi.” Thay vì giải quyết cuộc tranh chấp ấy, Chúa Giêsu cảnh báo: “Anh em phải coi chừng, phải giữ mình khỏi mọi thứ tham lam.”
Chúa không kết án của cải, nhưng Người muốn giải thoát con người khỏi sự thống trị của lòng tham. Bởi lẽ, lòng tham không bao giờ “Đủ”: “lòng tham không đáy”. Người có ít muốn có nhiều; người có nhiều lại muốn có nhiều hơn. Của cải càng gia tăng, nỗi lo giữ gìn và tích lũy đôi khi cũng càng lớn. Con người tưởng mình đang sở hữu tiền bạc, nhưng cuối cùng lại bị tiền bạc sở hữu.
Dụ ngôn người phú hộ giàu có là một minh họa sống động. Ruộng nương sinh nhiều hoa lợi, kho lẫm không còn chỗ chứa, ông quyết định phá những kho cũ để xây những kho lớn hơn. Điều đáng nói là ông không làm điều gì rõ ràng bất chính trong việc thu hoạch mùa màng. Cái sai nằm ở chỗ ông chỉ nghĩ đến mình, chỉ nói với mình và chỉ tìm hạnh phúc cho riêng mình: “Hồn ta hỡi, mình bây giờ ê hề của cải, cứ nghỉ ngơi, cứ ăn uống vui chơi cho đã!”
Trong những lời ấy, không có chỗ cho Thiên Chúa, không có chỗ cho người nghèo, cũng chẳng có chỗ cho tha nhân. Ông có những kho lẫm đầy ắp, nhưng tâm hồn lại trống vắng tình yêu. Ông biết tính toán cho nhiều năm, nhưng quên rằng mình không nắm giữ được ngày mai. Ông nghĩ của cải có thể bảo đảm sự sống, trong khi sự sống vẫn nằm trong tay Thiên Chúa.
Vì thế, Thiên Chúa gọi ông là “đồ ngốc”. Cái ngốc của ông không phải vì thiếu khôn ngoan trong việc kinh doanh, nhưng vì khôn ngoan trước mắt người đời mà dại dột trước mặt Thiên Chúa. Ông biết làm giàu cho kho lẫm, nhưng không biết làm giàu cho linh hồn. Ông chuẩn bị cho những năm tháng sắp tới, nhưng không chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ quyết định với Đấng ban sự sống.
Lời Chúa phán với ông cũng là lời cảnh tỉnh dành cho mỗi người chúng ta: “Nội đêm nay, người ta sẽ đòi lại mạng ngươi, thì những gì ngươi sắm sẵn đó sẽ về tay ai?” (Lc 12,20).
Ngày nay, câu nói: “Tiền nhiều để làm gì?” khiến nhiều người suy nghĩ về ý nghĩa đích thực của thành công và hạnh phúc. Quả thật, tiền bạc có thể mua được một chiếc giường đắt giá, nhưng không bảo đảm một giấc ngủ bình an; có thể mua được thuốc men, nhưng không thể mua lại tuổi trẻ; có thể xây một ngôi nhà lớn, nhưng không thể tự mình xây dựng một gia đình hạnh phúc. Tiền bạc càng không thể mua được ơn cứu độ.
Chúa Giêsu kết luận: “Kẻ nào chỉ lo thu tích của cải cho mình, mà không lo làm giàu trước mặt Thiên Chúa, thì số phận cũng như thế đó” (Lc 12,21). Vậy, làm giàu trước mặt Thiên Chúa là gì? Đó là biết dùng những gì mình có để yêu thương và phục vụ; biết chia sẻ thay vì tích trữ ích kỷ; biết sống công chính thay vì đánh đổi lương tâm; biết dành thời giờ cho Chúa và tha nhân thay vì chỉ chạy theo lợi ích riêng. Đó là tích lũy những kho tàng không bị mối mọt làm hư nát, không bị trộm cắp lấy mất (x. Mt 6,19-21).
Thật ra, gia tài quý giá nhất chúng ta có thể để lại cho người thân không chỉ là tiền bạc, nhưng còn là đức tin, lòng nhân hậu, sự trung tín và một đời sống biết yêu thương. Của cải trần gian rồi sẽ có ngày phải buông bỏ, nhưng tình yêu được thực hiện trong Thiên Chúa sẽ mang giá trị vĩnh cửu.
Xin Chúa giúp chúng con biết sử dụng những ân huệ Người ban: thời giờ, sức khỏe, tài năng, tiền bạc và các mối tương giao, để làm sinh ích cho bản thân và tha nhân. Xin đừng để chúng con mải mê xây những kho lẫm dưới đất mà quên chuẩn bị kho tàng trên trời; nhưng biết làm giàu trước mặt Thiên Chúa bằng một cuộc đời yêu thương, quảng đại và tín thác. Xin cho chúng con luôn nhớ rằng, kho tàng đích thực của đời mình chính là Chúa và tình yêu chúng con dành cho anh chị em. Amen.
