Ngày 20/8, Lễ thánh Bênađô, Viện phụ, TSHT,
Tìm Khôn Ngoan Nơi Thập Giá
Lasan Ngô Văn Vỹ, O.Cist
Theo cái nhìn chủ quan của một số người, thì dòng Xitô xem ra kém cỏi chẳng giúp ích gì nhiều cho Giáo hội và xã hội. Nhưng có thật như vậy chăng? Thực tế lịch sử cho thấy dòng Xitô đã để lại nhiều thành tựu về nhiều lãnh vực: văn hóa, nghệ thuật, khoa học, kiến trúc, khoa học, ngoại giao… Dòng Xitô còn có nhiều đan sĩ làm thánh giám mục, giáo hoàng, hay làm thánh tiến sĩ lỗi lạc, trong đó phải kể đến thánh Bênađô – Viện phụ.
Vậy, Bênađô là ai? Thưa, Bênađô là đan sĩ Xitô. Bênađô được chào đời năm 1090, tại Pháp, trong một gia đình quý tộc danh giá. Lớn lên Bênađô đã toàn tâm phụng sự Thiên Chúa trong nếp sống Đan tu Xitô.
Từ đó, Bênađô đã có những đóng góp vô cùng lớn lao cho Giáo hội và xã hội. Giáo hội đã tặng ngài những danh hiệu cao quý: Tiến sĩ chảy mật, cây đàn cầm của Đức Trinh Nữ Maria, người cố vấn cho các giáo hoàng, tuyên uý đạo quân Thập Tự Chinh (lần II), người bảo vệ đức tin, người hàn gắn sự ly giáo, học giả Kinh Thánh, thần học gia, hùng biện gia, người canh tân đời sống đan viện…
Theo lịch sử Đan tu, đầu thế kỷ XII, giữa lúc dòng Xitô bên vực suy tàn, thì chàng Bênađô vừa tròn 20 tuổi đến gõ cửa đan viện, lôi cuốn thêm 30 người nữa, gồm cả anh ruột, chú ruột và chính thân phụ vào dòng, làm cho Xitô được hồi sinh mạnh mẽ.
Viện phụ Bênadô đã thiết lập nhiều đan viện. Trong đó, đan viện Xitô Clairvaux – thung lũng sáng có thời được coi như quan trọng hơn cả giáo đô Roma. Bởi vì, từ Đức Giáo hoàng, các giám mục cho đến các vua chúa, quận công, bá tước, sứ thần tòa thánh, cùng những nhân vật tai to mặt lớn đều tuốn đến đan viện này để xin thánh Bênadô chỉ giáo, hoặc liên hệ qua thư từ để lãnh ý khôn ngoan của ngài.
Bên cạnh đó, thánh Bênađô có nhiều đóng góp phát triển xã hội. Thói đời, người ta thường nhân danh công lý để lạm quyền dùng binh đao kiếm pháp để mà bành trướng thế lực. Nhưng Bênađô thì không như vậy. Ngài làm việc âm thầm nơi bàn giấy, dùng ngòi bút viết thư gửi đi khắp nơi. Nhờ những lá thư ấy với lời lẽ khôn ngoan hòa nhã đã giải hòa được các vua chúa quận công bá tước đang hung hăng tranh dành quyền lực và lãnh thổ, nhờ vậy mà xã hội được tái lập hòa bình. Vì vậy, thánh Bênađô được mệnh danh là “người của thế kỷ XII”.
Do đâu mà thánh Bênađô có được sự khôn ngoan tuyệt đỉnh và niềm an bình sâu xa như vậy? Thưa, nhờ thánh nhân đã tha thiết gắn bó với Đức Khôn Ngoan như bài đọc trích sách Khôn Ngoan diễn tả: “Tôi nguyện xin và Thiên Chúa đã ban cho tôi sự hiểu biết. Tôi kêu cầu và Thần Khí Đức Khôn Ngoan đã đến với tôi” (Kn 7,7). Đức Khôn Ngoan ấy thánh nhân đã tìm thấy nơi thập giá Đức Giêsu Kitô, sự khôn ngoan mà thế gian cho là điên dại, thì thánh nhân quyết định dấn thân, từ bỏ danh giá dòng dõi quý tộc, để đi vào nơi thanh vắng tĩnh mịch, sống một cuộc đời âm thầm khổ hạnh, chiến đấu với ý riêng và dục vọng. Cuộc chiến ấy không hề dễ dàng. Cho nên, Bênađô đã không ngừng tự hỏi: Hỡi bênađô ngươi đến đây làm gì?”, trước những cơn cám dỗ ngặt nghèo. Một lần kia sau khi tiếp một phụ nữ, tâm trí Bênađo bị nhiễu loạn vì những hình ảnh xác thịt. Bênađô không ngần ngại trầm mình vào hồ nước lạnh giữa mùa đông nhờ đó mới lấy lại được sự thanh tịnh trong tâm hồn.
Cuộc đời thánh nhân là một hành trình nỗ lực sống theo lời Chúa dạy: trở nên muối cho đời, và ánh sáng cho trần gian, bằng cách hủy mình đi, như hạt muối tan ra, chết cho ý riêng, như ánh sáng tiêu hao đi sức khỏe, thời gian cho Chúa và tha nhân. Để rồi ngang qua cuộc sống đan tu khiêm hạ của mình, thánh nhân làm vẻ vang Giáo hội và hữu ích cho xã hội.
Nhờ lời chuyển cầu của Thánh Bênađô – Người Đan Sĩ Xitô, xin Chúa giúp chúng ta đặc biệt từng anh em Tập viện biết chọn sự Khôn Ngoan nơi thập giá Chúa Kitô trước thế giới ồn ào, bon chen, và hào nhoáng này để chiếm được Đức Kitô nguồn giàu sang phú quý, nguồn khôn ngoan tuyệt đỉnh, nguồn an vui đích thực làm gia nghiệp; bây giờ và mãi mãi.
