Khôn ngoan theo ánh sáng Thiên Chúa
(Pl 3,17–4,1; Lc 16,1-8)
Minh Kông
“Ta nghe nói con sao đó?”.
Trong cuộc sống, con người thường tìm đủ mọi cách để xoay xở, tính toán và ứng phó trước những hoàn cảnh khó khăn. Có những người rất khôn ngoan, biết nhìn xa trông rộng, biết tận dụng thời cơ để đạt được mục đích của mình. Nhưng cũng có những lúc, sự khôn ngoan ấy chỉ dừng lại ở mức khôn ranh, vụ lợi, thậm chí bất chấp những giá trị đạo đức. Tin Mừng hôm nay đặt trước mắt chúng ta một câu chuyện khá lạ lùng: người quản lý bất lương lại được ông chủ khen vì đã hành động khôn khéo. Phải chăng Chúa Giêsu muốn đề cao sự gian dối? Chắc chắn không! Điều Người muốn nhấn mạnh chính là sự khôn ngoan và thái độ biết tận dụng thời cơ của con người.
Người quản lý trong dụ ngôn biết mình sắp mất chức, nên đã nhanh chóng tính toán để tìm một chỗ dựa cho tương lai. Anh biết tận dụng khoảng thời gian còn lại để chuẩn bị cho những ngày sắp tới. Đáng tiếc, sự khôn khéo ấy lại được sử dụng cho những mục đích không ngay chính. Chúa Giêsu không khen sự bất lương của anh, nhưng muốn các môn đệ nhận ra rằng: nếu người đời còn biết khôn ngoan và nhạy bén để lo cho tương lai chóng qua, thì con cái ánh sáng càng phải biết khôn ngoan hơn trong việc chuẩn bị cho tương lai vĩnh cửu.
Thật vậy, có một khoảng cách rất lớn giữa sự khôn ranh của con người và sự khôn ngoan của Thiên Chúa. Khôn ranh là biết tính toán để có lợi cho mình, đôi khi bằng cách đánh đổi lương tâm và quyền lợi của người khác. Còn khôn ngoan theo Tin Mừng là biết nhìn mọi sự dưới ánh sáng đời đời, biết sử dụng những gì mình có để đạt tới điều thiện hảo, biết biến của cải chóng qua thành phương tiện phục vụ Thiên Chúa và tha nhân. Người khôn ngoan không chỉ nghĩ đến hôm nay, nhưng còn biết chuẩn bị cho ngày mai; không chỉ lo tích lũy những gì thuộc về thế gian, nhưng còn biết làm giàu trước mặt Thiên Chúa.
Nhìn lại cuộc đời mình, chúng ta cũng là những người quản lý được Thiên Chúa trao phó nhiều ân huệ: thời gian, sức khỏe, tài năng, tiền bạc, ơn gọi, đức tin và cả những con người đang sống bên cạnh. Nhưng chúng ta đã sử dụng những ân huệ ấy như thế nào? Có khi nào chúng ta quá khôn ngoan trong những tính toán trần thế, nhưng lại thiếu khôn ngoan trong đời sống thiêng liêng? Chúng ta có thể dành rất nhiều thời gian để lo toan cho công việc, tìm kiếm lợi ích và bảo đảm tương lai vật chất, nhưng lại dễ dàng bỏ quên việc cầu nguyện, lắng nghe Lời Chúa và chăm sóc linh hồn mình.
Lời Chúa trong thư Philipphê hôm nay còn giúp chúng ta nhận ra đâu là thước đo của sự khôn ngoan đích thực. Thánh Phaolô cảnh báo về những người sống như thù địch với thập giá Đức Kitô, chỉ nghĩ đến những gì thuộc về trần thế. Trái lại, quê hương chúng ta ở trên trời, nơi chúng ta mong đợi Đấng Cứu Độ là Đức Giêsu Kitô. Người sẽ biến đổi thân xác yếu hèn của chúng ta nên giống thân xác vinh hiển của Người. Chính niềm hy vọng ấy giúp người Kitô hữu biết sắp xếp lại những chọn lựa, không để mình bị cuốn vào những giá trị chóng qua, nhưng luôn hướng lòng về cùng đích là Thiên Chúa.
Đối với chúng ta, sự khôn ngoan ấy còn được thể hiện qua đời sống thinh lặng, cầu nguyện và trung thành với những bổn phận hằng ngày. Trong âm thầm của đời sống đan tu, mỗi người được mời gọi biết tận dụng từng giây phút để tìm kiếm Chúa, thanh luyện tâm hồn và trao ban chính mình. Đó là cách đầu tư khôn ngoan nhất cho Nước Trời.
“Ta nghe nói con sao đó?”. Nếu coi đây là lời Chúa đang hỏi mỗi người chúng ta, thì đó không phải là lời kết án, nhưng là một lời đánh thức. Chúa cho chúng ta cơ hội nhìn lại cách mình đang quản lý những ân huệ đã lãnh nhận. Ước gì chúng ta đừng khôn ranh trong những tính toán ích kỷ, nhưng biết khôn ngoan theo ánh sáng Tin Mừng; biết sử dụng những gì chóng qua để đạt tới những giá trị vĩnh cửu. Bởi sau cùng, điều đáng kể không phải là chúng ta đã tích lũy được bao nhiêu cho mình, nhưng là đã yêu mến, trao ban và trung thành với Chúa như thế nào.
