Khôn ngoan để chờ đợi Chúa
(Kn 6,12-16; 1Tx 4,13-18; Mt.25,1-13)
Minh Kông
Có thể nói, khôn ngoan là một trong những phẩm chất cần thiết của con người. Người khôn ngoan là người biết suy nghĩ, cân nhắc, phân định và lựa chọn điều tốt đẹp, không chỉ cho hiện tại mà còn cho tương lai. Tuy nhiên, khôn ngoan theo quan niệm người đời và khôn ngoan theo tinh thần Tin Mừng không phải lúc nào cũng giống nhau. Có những người rất khôn khéo trong việc làm ăn, tính toán và xây dựng tương lai trần thế, nhưng lại chưa chắc đã biết lo liệu cho sự sống đời đời. Chính sự khác biệt ấy được Lời Chúa hôm nay soi sáng cho chúng ta.
Trong bài đọc thứ nhất, tác giả sách Khôn Ngoan ca ngợi Đức Khôn Ngoan như một kho tàng quý giá mà con người cần thao thức tìm kiếm: “Ai tìm kiếm Đức Khôn Ngoan, thì Đức Khôn Ngoan cho gặp.” Đây không phải là thứ khôn ngoan chỉ giúp con người thành công trong cuộc sống, nhưng là ánh sáng đến từ Thiên Chúa, giúp con người nhận ra chân lý, biết phân định điều thiện và hướng cuộc đời về cùng đích đích thực. Dưới ánh sáng đức tin Kitô giáo, Đức Giêsu chính là sự khôn ngoan của Thiên Chúa được biểu lộ cách trọn vẹn. Người đến để soi sáng tâm trí, hướng dẫn con người bước đi trong chân lý và dẫn đưa chúng ta đến sự sống muôn đời.
Nếu khôn ngoan của người đời thường được đo bằng sự thành đạt, tiền bạc, địa vị và khả năng xoay xở trước những biến cố, thì khôn ngoan của con cái Thiên Chúa lại được thể hiện qua cách sống theo Lời Chúa, biết chọn điều có giá trị vĩnh cửu và trung thành với Người trong mọi hoàn cảnh. Người Kitô hữu không coi thường những bổn phận trần thế, nhưng biết sử dụng những thực tại đời này như phương tiện để đạt tới hạnh phúc đời sau. Họ không chỉ hỏi mình sẽ sống thế nào hôm nay, mà còn tự hỏi: cuộc đời này đang dẫn tôi về đâu?
Dụ ngôn mười trinh nữ trong Tin Mừng hôm nay giúp chúng ta hiểu rõ hơn điều đó. Cả mười cô đều được mời đi đón chàng rể, đều mang đèn và cùng chờ đợi. Thế nhưng, chỉ có năm cô khôn ngoan chuẩn bị dầu dự trữ, còn năm cô khờ dại thì không. Khi chàng rể đến chậm, tất cả đều thiếp ngủ, nhưng đến lúc được báo tin, chỉ những cô có đủ dầu mới có thể thắp sáng đèn và bước vào dự tiệc cưới.
Điều đáng chú ý là sự khác biệt giữa hai nhóm không nằm ở việc họ có đèn hay không, nhưng ở chỗ có chuẩn bị đủ dầu hay không. Ngọn đèn có thể tượng trưng cho đức tin, còn dầu là hình ảnh của đời sống nội tâm được nuôi dưỡng bằng cầu nguyện, tình yêu, lòng bác ái và sự trung thành với Thiên Chúa. Có thể nói, cả mười cô đều có vẻ ngoài giống nhau, nhưng bên trong lại có sự khác biệt. Năm cô khôn ngoan biết lo liệu cho điều cần thiết; năm cô khờ dại chỉ nghĩ đến hiện tại mà quên mất điều sẽ xảy đến.
Trong đời sống hôm nay cũng vậy. Có người rất cẩn thận dành dụm tiền bạc, mua sắm bảo hiểm, chuẩn bị nhà cửa, công việc và nhiều dự tính cho tương lai. Những điều ấy đều cần thiết. Nhưng có khi chúng ta lại quên chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ quan trọng nhất của đời mình, đó là cuộc gặp gỡ với Thiên Chúa. Chúng ta có thể dành nhiều thời giờ để chăm sóc vẻ đẹp bên ngoài, nhưng lại ít quan tâm đến tâm hồn; có thể lo lắng cho những nhu cầu vật chất, nhưng lại thờ ơ với đời sống đức tin; có thể rất nhạy bén trước những cơ hội trần thế, nhưng lại chậm trễ trước những lời mời gọi của Chúa.
Bởi thế, lời kết của dụ ngôn vẫn luôn là một lời cảnh tỉnh dành cho mỗi người: “Anh em hãy tỉnh thức, vì anh em không biết ngày nào, giờ nào.” Tỉnh thức không có nghĩa là sống trong lo âu, sợ hãi hay luôn nghĩ đến cái chết, nhưng là sống có ý thức về cùng đích của cuộc đời. Ngày Chúa đến có thể là ngày tận thế, nhưng cũng có thể là ngày cuối cùng của mỗi người. Không ai biết trước được giờ ấy, nên điều quan trọng không phải là đoán biết ngày giờ, mà là biết chuẩn bị ngay từ hôm nay. Dầu đèn không thể vay mượn vào phút cuối, cũng như đức tin, lòng mến và sự thánh thiện không thể được thay thế bằng những hình thức bên ngoài.
Bài đọc thứ hai, thánh Phaolô còn mở ra cho chúng ta một chân trời hy vọng. Khi nói về những người đã qua đời, ngài khẳng định rằng chúng ta không được buồn phiền như những người không có niềm hy vọng. Bởi lẽ, Đức Giêsu đã chết và sống lại; những ai thuộc về Người cũng sẽ được Thiên Chúa đưa về cùng Người. Như thế, cái chết không phải là dấu chấm hết, nhưng là ngưỡng cửa dẫn vào sự sống mới. Chính niềm hy vọng ấy giúp người Kitô hữu biết sống khôn ngoan, không bám víu tuyệt đối vào những gì chóng qua, nhưng luôn hướng lòng về quê hương vĩnh cửu.
Tháng Mười Một, khi Giáo Hội mời gọi chúng ta tưởng nhớ và cầu nguyện cho những người đã qua đời, cũng là dịp để mỗi người nhìn lại hành trình đức tin của mình. Khi cầu nguyện cho những người thân yêu đã khuất, chúng ta không chỉ nhớ đến họ trong niềm thương tiếc, nhưng còn được nhắc nhở về cuộc gặp gỡ cuối cùng mà mỗi người sẽ có với Thiên Chúa.
Ước gì mỗi chúng ta biết tìm kiếm Đức Khôn Ngoan của Thiên Chúa, biết nuôi dưỡng ngọn đèn đức tin bằng đời sống cầu nguyện, yêu thương và trung thành. Đừng chỉ khôn ngoan để thành công trong cuộc sống trần thế, nhưng còn phải khôn ngoan để chuẩn bị cho sự sống đời đời. Bởi điều quan trọng nhất không phải là chúng ta đã tích lũy được bao nhiêu của cải, nhưng là khi Chúa đến, ngọn đèn đức tin của chúng ta có còn cháy sáng để được bước vào dự tiệc vui muôn đời với Người hay không.
