Hân Hoan Vào Dự Tiệc Nước Thiên Chúa
(Mc 2,18-22 – Thứ Hai, Tuần II Thường Niên)
Lm. Lasan Ngô Văn Vỹ, O.Cist
Ăn chay vốn là một thực hành quen thuộc trong nhiều nền văn hóa và tôn giáo. Bác sĩ Allan Cott, trong tác phẩm Phương pháp kiêng cữ tối ưu, ghi nhận: người Ai Cập cổ ăn chay để giữ nét trẻ trung; người Hy Lạp ăn chay để tinh thần minh mẫn; thổ dân Nam Mỹ ăn chay để biểu lộ lòng can đảm; còn các nghệ sĩ Nga ăn chay để tâm hồn thanh sạch khi tạc tượng thánh.
Ông cũng kể lại hai trường hợp rất đáng suy nghĩ: những người lính Nhật sau Thế chiến II sống ẩn trong rừng núi Phi Luật Tân hơn ba mươi năm vẫn giữ được sức khỏe dẻo dai; dân Anh trong thời chiến, vì phải ăn theo khẩu phần, lại ít bệnh tật hơn khi bước vào thời kỳ dư dật. Những dẫn chứng ấy cho thấy: ăn chay không chỉ mang giá trị tôn giáo, mà còn có ích cho thân xác và tinh thần.
Trong truyền thống Do Thái, ăn chay gắn liền với sám hối, tang chế và cầu nguyện: ngày lễ Xá tội, ngày quốc tang, hay những thời khắc thống hối cá nhân trước mặt Thiên Chúa. Ăn chay, vì thế, không chỉ là kiêng ăn, mà là một thái độ nội tâm quay về với Chúa.
Chính trong bối cảnh ấy, Tin Mừng hôm nay đặt ra câu hỏi: tại sao môn đệ Gioan Tẩy Giả và người Pharisêu ăn chay, còn môn đệ Đức Giêsu thì không?
Đức Giêsu trả lời bằng hình ảnh rất đẹp: khách dự tiệc cưới không thể buồn rầu khi chàng rể còn ở với họ. Người tự nhận mình là Chàng Rể. Khi Chúa hiện diện, đó là thời của ân sủng, của niềm vui, của sự viên mãn. Không phải là lúc của tang tóc, nhưng là lúc của hân hoan.
Tuy nhiên, Chúa cũng nói: sẽ đến ngày Chàng Rể bị đem đi. Khi ấy, các môn đệ sẽ ăn chay. Nghĩa là: ăn chay gắn liền với mầu nhiệm Thập Giá. Nó không bị loại bỏ, nhưng được đặt vào chiều sâu mới: chiều sâu của tình yêu tự hiến.
Hai hình ảnh tiếp theo – vải mới vá áo cũ và rượu mới đựng bầu da cũ – cho thấy một chân lý căn bản: Đức Giêsu không đến để vá víu cái cũ, nhưng để khai mở một đời sống mới. Nước Thiên Chúa không thể bị giam trong những khung luật cứng nhắc, nếu tâm hồn con người vẫn khép kín. Rượu mới của Tin Mừng đòi hỏi bầu da mới của một con tim được hoán cải.
Nước Thiên Chúa được ví như tiệc cưới – nơi con người không chỉ được no thỏa, mà còn được yêu thương, được đón nhận, được sống trong niềm vui hiệp thông. Ai bước vào Nước ấy bằng khuôn mặt u buồn, bằng tâm hồn khép kín, thì chưa thật sự hiểu Tin Mừng.
Vì thế, Hội Thánh hôm nay mời gọi chúng ta ăn chay không chỉ bằng dạ dày, nhưng trước hết bằng con tim:
– Chay trong lời nói thiếu bác ái.
– Chay trong ánh nhìn phán xét.
– Chay trong những hành vi gây tổn thương.
– Chay trong tham lam, ích kỷ và kiêu ngạo.
Bởi lẽ, bao nhiêu chia rẽ, hận thù, chiến tranh, đổ vỡ trong gia đình và cộng đoàn… đều khởi đi từ một lời nói không yêu thương, một hành vi không xuất phát từ lòng nhân ái.
Đối với Kitô hữu, ăn chay còn mang một chiều kích sâu xa hơn: đó là tham dự vào mầu nhiệm Thập Giá Đức Kitô. Ơn cứu độ không đến từ công trạng của chúng ta, nhưng từ Con Chiên vô tì tích đã hiến mình vì chúng ta. Nhờ Người, chúng ta được bước vào bàn tiệc cứu độ.
Vì thế, chúng ta ăn chay không phải vì sợ luật, nhưng vì yêu Chúa; không phải để khoe nhân đức, nhưng để trái tim mềm lại trước tha nhân.
Thánh Têrêsa Avila nói rất đơn sơ:
“Chúa không cần việc làm của chúng ta, nhưng Người cần tình yêu thúc đẩy những việc làm ấy.”
Ngạn ngữ Anh cũng nhắc:
“Không phải đau khổ làm nên vị tử đạo, mà chính là tình yêu.”
Bởi đó, trước khi ăn chay, làm việc bác ái, hy sinh hay dấn thân, chúng ta hãy tự hỏi: tôi làm vì điều gì? Vì bổn phận, vì thói quen, hay vì tình yêu? Thánh Phaolô đã trả lời thay cho chúng ta: “Tình yêu Đức Kitô thúc bách chúng tôi.” (2Cr 5,14)
Ước gì mỗi lần ăn chay, mỗi lần hy sinh, mỗi lần thực hành việc đạo đức, chúng ta không bước đi như người giữ luật khô khan, nhưng như người đang hân hoan tiến vào dự tiệc Nước Trời.
Lạy Chúa,
xin đừng để chúng con sống đạo như một thói quen máy móc,
nhưng xin cho mọi việc đạo đức của chúng con
được sinh ra từ tình yêu dành cho Chúa và cho anh chị em.
Xin cho đời sống Kitô hữu của chúng con
luôn mang hương vị của bữa tiệc cưới Nước Trời:
vừa có hy sinh, vừa tràn đầy niềm vui.
Amen.
